خوانش انتظام فضایی خانه ی ایرانی به مثابه ارتباط کالبد با الگوی زیستی

چکیده

۱- مقدمه: هدف اصلی این مقاله بررسی انتظام فضایی از طریق انطباق چیدمان فضایی با محیط، ارتباط سازمان فضایی با محیط فرهنگی، راندمان عملکردی فضا، تمایزیافتگی و تفکیک فضایی در خانه های ایرانی است.

۲- روش تحقیق: این مقاله از رویکرد تحقیق کیفی با روش سنتزپژوهی بهره مند شده است. نمونه گیری در این مقاله به روش هدفمند انجام گرفته و روش تجزیه و تحلیل به صورت کدگذاری باز، محوری و انتخابی بوده است. جامعه آماری مورد مطالعه ۳۱۶۰۰ بوده و حجم نمونه شامل ۵۲ مقاله است که به روش هدفمند (مطالعات خانه های تاریخی، زمان انتشار مقاله، سطح علمی -پژوهشی و ......) غربالگری شده اند.

۳- نتایج و بحث: برای تحلیل یافته ها طی سه مرحله کدگذاری انجام شد. ابتدا مفاهیم اصلی و مولفه ها شناسایی شد، سپس ارتباط مولفه ها و زیر مولفه ها مورد بررسی قرار گرفت. در گام بعدی، تحلیل کدگذاری باز منجر به ترکیب قرابت معنایی مولفه ها شد که عبارتند از: انطباق چیدمان فضایی با محیط، ارتباط سازمان فضایی با محیط فرهنگی، راندمان عملکردی فضا، تمایزیافتگی و تفکیک فضایی. در نهایت در مرحله کدگذاری انتخابی مولفه منتخب تمایزیافتگی فضا مورد شناسایی و بررسی قرار گرفت.

۴- نتیجه گیری: نتایج حاصل از این مقاله نشان می دهد که الگوی زیستی تکرارشونده معیاری از چیدمان مکانی را به عنوان ساختار پایدار در مشخصات کالبدی متنوع برای یافتن هویت در معماری تولید می کند. این الگوهای تکرار شونده الگوهای زیستی هستند. بنابراین چیدمان فضا باید با توجه به ویژگی های محیطی صورت بپذیرد.

کلیدواژه ها:

انتظام فضایی ، چیدمان فضایی ، محیط ، سازمان فضایی ، الگوی زیستی ، سنتزپژوهی.