شناسایی عوامل پیشران در ساماندهی کیفیت محیطی به منظور ارتقاء اجتماع پذیری فضاهای شهری (نمونه موردی: خیابان جمهوری اسلامی شهر مهاباد)

رشد شهرنشینی و شهرگرایی در دهه­ های اخیر باعث کاهش تعاملات اجتماعی در سطح شهرهای بزرگ و میانی شده است. فضاهای عمومی به عنوان مراکز حیاتی برقراری تعاملات اجتماعی نقشی تعیین کننده در این جریان ایفا می­کنند. از طرفی مولفه­های کیفیت محیطی نقشی اساسی در ارتقاء اجتماع­پذیری فضاهای عمومی شهری دارند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف تبیین مهم ترین مولفه­های کیفیت محیطی تاثیرگذار بر اجتماع­پذیری خیابان جمهوری اسلامی شهر مهاباد انجام گرفته است.  این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و بر اساس روش توصیفی- تحلیلی می­باشد. روش گردآوری داده­ها اسنادی- میدانی در قالب پرسشنامه و مصاحبه بوده است. جامعه آماری متخصصان حوزه شهرسازی و معماری بوده­اند که ۲۰ نفر از آن ها به صورت هدفمند و غیرتصادفی انتخاب شدند. استخراج و تدوین معیارها، ابعاد و شاخص­ها در قالب انجام مراحل پانل دلفی انجام گرفته که در قالب چهار بعد کالبدی، فعالیتی، آسایش  و امنیت و سیمای شهری بوده است. روش تجزیه وتحلیل داده­ها ترکیبی (کمی- کیفی) در قالب روش تحلیل اثرات متقاطع با استفاده از نرم­افزار میک مک و همچنین سناریونگاری با استفاده از نرم­افزار سناریو ویزارد بوده است. نتایج نشان داد که مهم ترین عوامل اثرگذار بر اجتماع پذیری فضای شهری خیابان جمهوری شهر مهاباد منظر عینی، دسترسی کالبدی، دسترسی بصری، حرکت، فعالیت های خاص و محل استقرار بوده­اند. همچنین در طراحی سناریوهای بهینه نتایج به طورکلی متکی بر فرم های منظم، دسترسی پیاده، تنوع کاربری و نظارت اجتماعی، نزدیکی به مرکز هسته شهر، تداوم فعالیت های شبانه، فعالیت های سطوح متوسط و وجود نشانه های شهری کالبدی و ذهنی است.

کلیدواژه ها:

sociability ، environmental quality ، Jamuri-e-Islami St. ، Mahabad. ، اجتماع پذیری ، کیفیت محیطی ، خیابان جمهوری اسلامی ، مهاباد.