بررسی راهکارهای غلبه بر شیشهای شدن در گیاهان باززا شده از کشت بساکهای خیار

شیشهای شدن یکی از شایع ترین اختلالات فیزیولوژیکی در کشت درون شیشه ای است که در شرایط خاصی مانند رطوبت بالا، نور ناکافی، قند اضافی و نیترات ایجاد می شود. این اختلال سبب تغییرات آناتومیکی، ریخت شناسی، فیزیولوژیکی و متابولیکی در گیاهان می شود. در پژوهشی جهت تولید گیاهان هاپلوئیدی با کشت بساک های خیار، تعداد زیادی از گیاهان باززا شده به شیشهای شدن دچار شدند و شرایط طبیعی خود را از دست دادند. پژوهش حاضر در مورد بررسی روش های مختلف مقابله با شیشهای شدن در گیاهان باززا شده حاصل از کشت بساکهای خیار است. هشت تیمار شامل کاهش میزان رطوبت نسبی درون ظروف کشت، کاهش تعداد دفعات واکشت، کاهش غلظت سیتوکینینها، القاء ریشه در ریزنمونههای باززا شده، افزایش شدت نور، سرمادهی از کف و کاهش غلظت اجزای محیط کشت در سه تکرار در قالب طرح کامل تصادفی روی گیاهان باززا شده انجام شد. نتایج نشان دادند بین تیمارها تفاوت معنی داری در سطح ۱% وجود دارد. ریشه دار کردن گیاهان به میزان ۷۰%، کاهش غلظت سیتوکینین ها ۳۵%، افزایش شدت نور ۳۰%، کاهش دفعات واکشت به هر ۲۱ روز ۲۵%، کاهش رطوبت نسبی ۲۰%، سرمادهی از کف ۲% و تغییر غلظت اجزای محیط کشت ۱% منجر به کاهش شیشهای شدن شد. بنابراین به نظر میرسد که ممکن است استفاده از یک یا چند روش مذکور برای از بین بردن کامل شیشهای شدن همیشه موثر نباشد و انتخاب روش مناسب به ژنوتیپ و گونه گیاهی وابسته است.

کلیدواژه ها:

باززایی ، تنظیم کننده های رشد گیاهی ، شیشهای شدن ، خیار