گفتمان انقلاب اسلامی و مولفه تمدن هژمونیک/محمدهادی مدنی

تمدن مدرن غرب با عمق تاریخی، مولفه های کارکردی و قابلیت بازتولیدی دائمی خویش، امروزه، به مولفه ی جهانی و هژمونیک تبدیل شده است. از سوی دیگر، این تمدن به دلیل رویکرد خودبنیادی و قدرت مداری، که به طبیعت و انسان دارد، با وجود همه ی پیشرفت های موجود در زمینه ی مادی، سبب بروز مشکلات جدیدی می شود. این واقعیت، که تمدن هژمونیک غرب، پیوسته، مشکلات و بحران آفرینی می کند، به بحث در مورد چگونگی رهایی از آن با گفتمان های جایگزین منجر شده است. در این میان این پرسش به ذهن متبادر می شود که گفتمان انقلاب اسلامی، که امکان و بدیل تلقی می گردد، برای گذر و رهایی از مولفه ی تمدن هژمونیک غربی در عرصه های نظری و عملی چه نقشی را ایفا کرده است؟ (پرسش) به نظر می رسد گفتمان انقلاب اسلامی با احیای الهیات سیاسی ضد سلطه و ایجاد خودآگاهی در مورد ماهیت تمدن هژمونیک کنونی در حوزه ی نظر و ساخت مقاومت سازمان یافته در بعد عمل، مولفه ی تمدن هژمونیک غربی را به چالش کشیده است. (فرضیه) مقاله ی حاضر با استفاده از چارچوب مفهومی مولفه و به کارگیری روش توصیفی- تحلیلی (روش)، شناسایی ظرفیت تقابلی گفتمان انقلاب اسلامی را در مورد مولفه ی تمدن هژمونیک غربی هدف خود ساخته (هدف) و به این نتیجه دست یافته است که نقش انقلاب اسلامی در رویارویی با مولفه تمدن هژمونیک غربی، ایجاد چالش و آشکارسازی وضعیت بحرانی آن بوده، ولی برای تغییر مولفه ی هژمونیک و گذر از آن، تولید الگو در سطح کلان به منزله ی مولفه ی جایگزین، ضروری است. (یافته)

کلیدواژه ها:

تمدن هژمونیک غرب ، مولفه (پارادایم) ، گفتمان انقلاب اسلامی ، رهایی