گونه شناسی اندیشه مهدویت در هند/سیدمعراج مهدی رضوی

بحث مهدویت به عنوان «گونه شناسی اندیشه ی مهدویت» در میان اهل سنت هندوستان در سه بخش بیان و بررسی شد: یکی، اندیشه ی مشهور جمهور امت مسلمه، مانند اندیشه ی مهدویت صوفیان و بریلوی ها و دیوبندی ها و دومی، اندیشه ی مهدویت خلاف جمهور از زبان برخی از اندیشمندان، مانند دیدگاه علامه مودودی و مولانا شمس نوید عثمانی دیوبندی و مولانا وحیدالدین خان و سومی، جریان ادعای مهدویت سیدمحمد جونپوری در قرن دهم و جریان قادیانیت در هند در قالب اندیشه و جریان مهدویت در هند تک تک به صورت خلاصه، با استفاده از آثار دست اول متعلق به آن حلقه و فرقه و شخص و گروه بیان و بررسی شده است. درباره ی آثار صوفیان، به ویژه در اثر چشتیان، بحث تاریخی شده است و نیز با اندیشه ی مهدویت شیعه ی امامیه کاملا نزدیک است. البته اندیشه ی حلقه های دیگر سلاسل نیز در مقایسه با اندیشه ی خالص اهل سنت، به شیعه ی امامیه نزدیک اند و اندیشه ی فرقه ی بریلوی ها و دیوبندی ها همان اندیشه ی مشهور جمهور اهل سنت است و نیز بحث تاریخی درباره ی امام مهدی+ نیاورده اند و صرفا بحث روایتی نموده اند. همچنین در میان این سه گروه، آثار صوفیه بیشتر و قدیمی ترند. در این مقاله، از روش توصیفی و تحلیلی استفاده شده است. آثار صوفیان هند قدیمی تر و بیشتر است، در حالی که آثار دانشمندان بریلوی و دیوبندی آثار معاصر به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

امام مهدی ، اهل سنت ، هندوستان ، جریان اندیشه ی مهدویت ، صوفیه ، بریلوی ، دیوبند