بررسی تاثیر ارائه آموزش شخصی سازی شده مبتنی بر سبک یادگیری بر بار شناختی یادگیرندگان در آموزش الکترونیکی

پیشینه و اهداف: از بدو حیات بشر روی زمین، همواره یادگیری به عنوان یکی از جنبه های توسعه و ترقی انسان، تمام جوانب زندگی او را دربرگرفته و جایگاه ویژه ای در برنامه های زندگی اش پیدا کرده است. از طرف دیگر، پیشرفت سریع فناوری در دهه های اخیر، تغییرات اساسی و چشمگیری در عالم آموزش و یادگیری به وجود آورده است. یکی از اصلی ترین تاثیرات پیشرفت فناوری در حوزه یادگیری، به وجود آمدن یادگیری الکترونیکی است. یادگیری الکترونیکی، ابزاری است که دسترسی به منابع آموزشی را در هر زمان و مکانی برای یادگیرندگان ممکن می سازد. از آن جاکه هر شخص دارای ویژگی ها، تمایلات و ترجیحات منحصربه فرد است، می توان از رویکرد «ارائه یک آموزش برای همه»، به عنوان یکی از ایرادات اساسی آموزش به شیوه سنتی نام برد. سبک یادگیری، به عنوان یکی از مهم ترین ویژگی های تاثیرگذار در امر یادگیری، بیانگر تمایلات و ترجیحات یک شخص به هنگام جذب و فهم مطالب است. بر همین اساس، ارائه آموزش تطبیقی براساس سبک یادگیری یادگیرنده با هدف افزایش بازدهی آموزشی و کاهش بار شناختی هنگام آموزش، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر آموزش تطبیقی براساس سبک یادگیری یادگیرندگان است. در همین راستا، با بهره گیری از یک سامانه برخط، سبک یادگیری یادگیرندگان به وسیله پرسش نامه شاخص سبک یادگیری فلدر- سیلورمن استخراج شده و براساس آن به صورت خودکار محتوای آموزشی تطبیقی تولید و به یادگیرندگان ارائه شد. در نهایت، بار شناختی گزارش شده هنگام آموزش و عملکرد یادگیرندگان مورد بررسی قرار گرفت.روش ها : در این پژوهش ۳۷ خانم و آقای دانشجوی کارشناسی رشته کامپیوتر، با میانگین سنی ۳/۲۰ سال، به عنوان شرکت کننده همکاری داشتند. ابتدا، شرکت کنندگان به دو گروه تقسیم شده و سبک یادگیری شان، به وسیله پرسش نامه شاخص سبک یادگیری فلدر- سیلورمن، تعیین شد. در ادامه به یک گروه محتوای آموزشی منطبق براساس سبک یادگیری شان، و به گروهی دیگر، محتوای آموزشی نامنطبق بر سبک یادگیری شان ارائه شد. پس از مطالعه درس ارائه شده، بار شناختی و میزان یادگیری شرکت کنندگان، به ترتیب با استفاده از پرسش نامه شاخص بار کاری ناسا و آزمون عملکرد طراحی شده، تعیین گردید. در نهایت، سطح معناداری نتایج به دست آمده دو گروه، با استفاده از آزمون آماری تی مستقل، مورد ارزیابی قرار گرفت.یافته ها: براساس نتایج به دست آمده تفاوت معناداری بین نمرات آزمون عملکرد دو گروه مشاهده نشد. اما در مقایسه بار شناختی دو گروه، میانگین بار شناختی گروهی که محتوای آموزشی منطبق براساس سبک یادگیری شان دریافت کرده بودند، نسبت به گروهی که محتوای آموزشی نامنطبق دریافت کرده بودند، با مقدار ۰۲/۰=p به صورت معناداری (۰.۰۵> p) بیشتر بود.نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش، ارائه محتوای آموزشی طبق سبک یادگیری یادگیرندگان، در زمان یادگیری، بار شناختی را به میزان قابل توجهی کاهش داد. بنابراین، ارائه آموزش شخصی سازی شده براساس سبک یادگیری، به عنوان یکی از شیوه های آموزش تطبیقی در یادگیری الکترونیکی، نقش مهمی در بهبود عملکرد و کاهش بار شناختی یادگیرندگان ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

بار شناختی ، یادگیری الکترونیکی ، سبک یادگیری ، آموزش شخصی سازی شده