بررسی کتابشناختی مطالعات آموزش مجازی پزشکی در ایران

هدف: با توجه به تحولات سریع در حوزه آموزش پزشکی، شناخت روندها و الگوهای همکاری پژوهشی در این زمینه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تحولات پژوهشی در حوزه آموزش الکترونیکی پزشکی، به طور خاص در تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی، انجام شده است. روش ها: در این پژوهش، با بهره گیری از روش کتاب شناسی و با استفاده از پایگاه اطلاعاتی Web of Science، به بررسی تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی در حوزه یادگیری الکترونیکی پزشکی پرداخته شد. داده های مورد نیاز این پژوهش در ژانویه ۱۴۰۳ جمع آوری و با استفاده از نرم افزار R و پکیج bibliometrix تحلیل شدند. یافته ها: این پژوهش با تحلیل کتابشناختی ۲۷۰ مقاله استخراج شده از ۱۳۵ منبع، به بررسی تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی در حوزه یادگیری الکترونیکی پزشکی پرداخت. یافته ها نشان می دهد که میانگین عمر مقالات مورد بررسی ۴.۸۵ سال بوده و هر مقاله به طور متوسط ۹.۳۹۳ بار به سایر پژوهش ها استناد شده است. شبکه مرجعی این مقالات شامل ۹۶۸۹ مرجع و ۵۳۳ کلمه کلیدی بوده است. همچنین، هر مقاله به طور متوسط توسط ۴.۶۱ نویسنده به طور مشترک تدوین شده است که نشان دهنده همکاری گسترده پژوهشگران ایرانی در این حوزه است. با این حال، همکاری های بین المللی در این زمینه محدود بوده است. دانشگاه های تهران، شیراز، مشهد و علوم پزشکی ایران بیشترین سهم را در تولیدات علمی این حوزه داشته اند. تحلیل شبکه های همکاری نیز نشان دهنده پراکندگی مراکز پژوهشی فعال در این حوزه و عدم تمرکز تحقیقات در یک یا چند مرکز خاص است. نتیجه گیری: این مطالعه کتاب سنجی یک تغییر موضوعی مهم پس از کووید-۱۹ را شناسایی می کند و بر تاثیر همه گیری بر تحقیقات آموزش پزشکی تاکید می کند. همکاری بین نویسندگان ایرانی محدود است و شبکه نسبتا ضعیفی را نشان داد. فقدان همکاری بین المللی در مقالات منتشر شده بر نیاز به تقویت تلاش های تعاونی در سطح ملی و بین المللی تاکید می کند. یافته ها بینش های ارزشمندی را در مورد چشم انداز پژوهشی در حال تحول و پویایی همکاری در آموزش پزشکی مجازی در ایران ارائه می کنند.

کلیدواژه ها:

bibliography ، virtual education ، medicine ، Iran. ، کتابشناختی ، آموزش مجازی ، پزشکی ، ایران.