مقایسه آزمون جورکردنی گسترده پاسخ با آزمون چهارگزینه ای: نتایج یک مطالعه نیمه تجربی

اهداف: روش های ارزشیابی جمعی در حوزه پزشکی، عمدتا بر آزمون های چندگزینه ای (MCQ) متمرکز هستند که به منظور سنجش یادآوری اطلاعات و حقایق پایه طراحی شده اند. با این حال، آزمون های جورکردنی گسترده پاسخ (EMQ) به عنوان نوعی آزمون چندگزینه ای پیشرفته، توانایی ارزیابی سطوح بالاتر شناختی مانند حل مسئله و کاربرد دانش را دارا هستند. در این پژوهش، با هدف مقایسه کارایی و تاثیر آزمون های EMQ و MCQ بر عملکرد و رضایت دانشجویان پزشکی، این دو نوع آزمون در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این مطالعه می تواند به بهبود کیفیت ارزشیابی در آموزش پزشکی و شناسایی روش های موثرتر برای سنجش توانایی های بالینی دانشجویان کمک شایانی نماید. روش کار: این پژوهش به صورت مداخله ای نیمه تجربی در سال ۱۴۰۰ بر روی دانشجویان رشته های زنان و زایمان و بیماری های داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد. نمونه آماری این مطالعه از طریق نمونه گیری در دسترس، شامل دانشجویان دستیاری، کارورزی و کارآموزی گردید. در گروه کنترل، از آزمون چهارگزینه ای (MCQ) و در گروه مداخله، از آزمون جورکردنی گسترده پاسخ (EMQ) استفاده شد. روایی سوالات آزمون توسط پنلی متشکل از ۵ متخصص رشته ای و یک متخصص آموزش پزشکی تایید گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ تحلیل شدند. به منظور مقایسه توانایی آزمون های EMQ و MCQ در تمایز بین دانشجویان سه مقطع تحصیلی، از آزمون تحلیل واریانس (ANOVA) استفاده شد. یافته­ ها: در مجموع ۱۷۶ نفر مشارکت نمودند که ۸۷ نفر در گروه مداخله و ۸۹ نفر در گروه کنترل بودند­. متغیرهای پایه بین دو گروه تفاوت آماری معناداری نداشت. نمره EMQ (۵/۲ ± ۱/۱۷) بیشتر از MCQ (۶/۲ ± ۶/۱۶) بود هرچند این تفاوت از نظر آماری معنی دار نبود. همچنین رضایت دانشجویان از EMQ بیشتر از MCQ بود(۵/۲ ± ۵/۱۷ در مقابل ۳/۳ ± ۲/۱۶). نمره آزمون EMQ با رتبه کنکور همبستگی معکوس و معنی داری داشت (r= -۰.۳۹۹, p=۰.۰۱۱) اما این همبستگی برای آزمون MCQ مشاهده نشد (r= -۰.۲۵۸, p=۰.۰۹۵). نتیجه­ گیری: براساس روانشناسی یادگیری و آموزشی، نظارت و ارزشیابی حلقه آخر فعالیت­های آموزشی و تکمیل کننده انجام آموزش محسوب می­شود نکته قابل تامل آن است که رفتار برخی دانشجویان پزشکی حاکی از آن است که نحوه ارزیابی می­تواند منجر به تحریک یادگیری شود بر همین اساس تلاش برای یافتن بهترین روش ارزیابی همچنان ادامه دارد. در حال حاضر MCQ به دلیل توانایی ارزیابی تعداد زیادی دانشجو و همچنین سنجش طیف وسیعی از محتوای آموزشی با عینیت بالا، به طور چشمگیری در دانشگاه­های علوم پزشکی استفاده می­شوند با این حال بیشتر متخصصین استفاده از این روش را توصیه نمی­کنند که با توجه به نتایج به دست آمده مشخص گردید که عملکرد و رضایت دانشجویان در EMQ نسبت MCQ بیشتر می­باشد که می­تواند به دلیل ارزیابی دقیق­تر دانشجویان و سنجش عینی­تر محتوای ­آموزشی در آزمون جورکردنی گسترده پاسخ باشد.

کلیدواژه ها:

Educational Measurement ، Medical Education ، Medical Students ، Medicine ، اندازه گیری آموزشی ، آموزش پزشکی ، دانشجو پزشکی ، پزشکی