بررسی ارتقا خوانایی منظر شهری بر کیفیت شهری

خوانایی منظر شهری یکی از مهم ترین شاخص های تاثیرگذار بر کیفیت شهری است که نقش بسزایی در ادراک محیط، تعاملات اجتماعی و هدایت فضایی شهروندان دارد. این پژوهش با هدف بررسی عوامل موثر بر ارتقای خوانایی منظر شهری، سه نمونه موردی در ایران، کره جنوبی و ایالات متحده را مورد تحلیل قرار داده است. روش تحقیق شامل تحلیل محتوای منابع علمی، بررسی تطبیقی پروژه های منتخب و ارزیابی شاخص های خوانایی از منظر کالبدی، ادراکی و عملکردی است. یافته ها نشان می دهد که طراحی منسجم، وجود نشانه های شهری مشخص، ساماندهی فضایی مناسب و ترکیب متعادل عناصر طبیعی و مصنوعی، نقش کلیدی در بهبود خوانایی شهری ایفا می کند. پروژه Cheonggyyecheon در کره جنوبی به دلیل طراحی ساختاریافته، مسیرهای مشخص و ارتباط موثر با بافت شهری، بالاترین میزان خوانایی را دارد. در مقابل پروژه High Line نیویورک با وجود ویژگی های بصری جذاب، در برخی شاخص ها محدودیت هایی دارد. باغ فردوس تهران نیز به عنوان نمونه ای از یک فضای شهری با پتانسیل بالا، در برخی جنبه ها نیازمند بهینه سازی است.بررسی تطبیقی این پروژه ها نشان می دهد که خوانایی منظر شهری نه تنها به وضوح نشانه های بصری و سازمان فضایی وابسته است، بلکه به تجربه ذهنی و احساس تعلق کاربران نیز مرتبط می شود. بهره گیری از مسیرهای هدایت کننده، طراحی خوانا و تعامل پذیر فضاها، و به کارگیری عناصر هویتی می تواند به بهبود کیفیت فضاهای شهری کمک کند. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان الگویی برای برنامه ریزان شهری، معماران و طراحان منظر در راستای ارتقای خوانایی فضاهای شهری و بهبود تجربه کاربران، مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

خوانایی منظر شهری ، نشانه های بصری ، فضاهای شهری ، خوانایی ، معماری منظر.