درنگی در منبع شناسی الهیات انجیل چهارم

انجیل یوحنا در بین اناجیل چهارگانه دارای الهیات منحصر به فردی است که آن را از بقیه اناجیل متمایز کرده است. در این انجیل بر خلاف اناجیل همنوا بر الوهیت مسیح به عنوان لوگوس الهی تاکید شده است. درباره منبع و خاستگاه اصلی الهیات انجیل یوحنا، نظرات مختلفی ابراز شده است به طوری که برخی آن را متاثر از مکاتب برون دینی مانند فلسفه یونان می­ دانند و برخی آن را برگرفته از منابع معتبر عبرانی و به طور خاص عهد عتیق می­ شمارند. این مقاله ضمن بازخوانی نظرات مختلف کوشیده است با استفاده از شواهد تاریخی و الاهیاتی در حد امکان منبع این الهیات را مشخص نماید. بر اساس نتایج بدست آمده الاهیات انجیل چهارم متاثر از مبانی فلسفه افلاطونی میانه و آموزه های گنوسی است. البته میزان این تاثیرپذیری یکسان نبوده و این انجیل بیش ازهمه از مکاتب رمزی و گنوستیک تاثیر پذیرفته است.

کلیدواژه ها:

گنوسی ، انجیل ، یوحنا ، لوگوس ، فیلون ، افلاطون