مروری بر تاثیرات انتقال آب بین حوضه ای بر رطوبت خاک مراتع

امروزه یکی از چالش های مدیریت منابع آب، راهبرد انتقال آب بین حوضه ایست تا به این ترتیب بخشی از کمبود آب مورد نیاز مناطق هدف؛ که یا ذاتا دارای اقلیمی خشک و نیمه خشک هستند و یا در تحت تاثیر تغییر اقلیم با درجاتی سقوط به این سختی گرفتار آمده اند، از مناطق مجاور با منابع آب غنی تر تامین گردد. راهبردی شبه مسکن و شاید موقتی که اصولا بدون مطالعه دقیق و حتی ابتدائی و صرفا به دلایل قومیت گرائی و سیاسی کاری باعث به منازعات زیادی شده و یا خواهد شد. در این مقاله با یک نگاه مروری و جمع کننده تجربات جهانی تلاش شده است با مراجعه به آخرین اسناد و مکتوبات چاپ شده، به یکی از زوایای شاید پنهان از دید؛ تاثیر بر مراتع و پوشش گیاهی حوضه های آبخیز که اکثرا دارای کاربری مرتعی هستند بطور اعم و مبحث باز هم از دیده دور مانده تر رطوبت خاک مراتع بطور اخص؛ توجه شود. تاثیر انتقال آب بین حوضه ای بر رطوبت خاک در مراتع موضوعی چندوجهی است که از پویایی هیدرولوژیکی، فعل و انفعالات پوشش گیاهی، ابعاد اجتماعی و اقتصادی، و شیوه های مدیریتی هم تاثیر می گیرد و هم تاثیر می گذارد. انتقال آب بین حوضه ای؛ به ویژه در مراتع خشک و نیمه خشک که کمبود آب یک نگرانی مبرم است؛ می تواند به طور قابل توجهی بر سطح رطوبت خاک مراتع تاثیر گذار شود. توجه به متغیر پایه نگهداری رطوبت خاک؛ در حین مدیریت موفق این اکوسیستم های حیاتی در تامین کمی و کیفی آب؛ مستلزم درک جامعی از تعاملات بین در دسترس بودن آب، رطوبت خاک، سلامت پوشش گیاهی، و همچنین اجرای شیوه های مدیریت چرا منجر به پایداری و در نهایت حفظ کاربری زمین است، که علاوه بر منافع حال و کوتاه مدت تر این چنینی، موضوعاتی بلند مدت تر و مبحث روز برای آینده شده ای چون انعطاف پذیری، سازگاری، تاب آوری در برابر تغییرات اقلیمی و فشارهای ناشی از فعالیت های انسانی چون مصرف سوخت های فسیلی، انتشار گازهای گلخانه ای، افزایش جمعیت و امنیت غذائی را دنبال می نماید.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع آب ، انتقال آب بین حوضه ای ، رطوبت خاک مراتع ، حوضه ی اهدا کننده آب انتقالی ، حوضه ی هدیه گیرنده آب انتقالی