سیمای معصومین در شعر سروش اصفهانی (شاعر بازگشت ادبی)

سروش اصفهانی از شاعران برجسته ی دوره ی بازگشت ادبی و یکی از مدیحه سرایان نامدار اهل بیت (ع) است که در اشعار خود به ویژه به مدح امام علی (ع) توجه ویژه ای داشته است. او در سال ۱۲۲۸ هجری قمری در اصفهان متولد شد و با بهره گیری از هوش سرشار و استعداد ادبی خود، به یکی از شعرای دربار ناصرالدین شاه قاجار تبدیل شد. سروش در جوانی سرودن شعر را آغاز کرد و ابتدا تخلص "منشی" را برگزید، اما بعدها به "سروش" شهرت یافت. وی پس از سفرهای متعدد در شهرهای مختلف ایران، سرانجام به تبریز رفت و در دربار ولیعهد قاجار مورد توجه قرار گرفت. پس از درگذشت محمدشاه، به همراه ناصرالدین شاه به تهران آمد و تا پایان عمر در دربار حضور داشت.سروش در سبک خراسانی طبع آزمایی کرد و در قالب هایی مانند قصیده، غزل و مثنوی اشعاری فاخر سرود. او به پیروی از شعرای بزرگی همچون فرخی، ناصر خسرو، منوچهری و امیر معزی علاقه داشت و اشعار خود را به سبک آنان می سرود. یکی از مهم ترین ویژگی های اشعار سروش، مدح و منقبت اهل بیت (ع) است. او در آثار خود به ویژه در مدح امام علی (ع)، از آیاتی که در شان آن حضرت نازل شده، ماجرای غدیر خم، تولد ایشان در کعبه، شجاعت و حمایت های او از پیامبر (ص)، و مقامات معنوی وی از جمله "قسیم نار و جنت" بودن یاد کرده است. همچنین، در اشعار سروش، اشارات متعددی به ماجرای رد الشمس، شان نزول سوره ی انسان و سایر فضائل حضرت علی (ع) دیده می شود. علاوه بر امام علی (ع)، سروش به مدح سایر معصومین (ع) نیز پرداخته است. درباره ی پیامبر اکرم (ص)، او به آیاتی که در شان حضرت نازل شده، واقعه ی معراج، برتری ایشان بر سایر پیامبران، خبر دادن انبیای گذشته از ظهور ایشان، نقش شفاعت گری پیامبر (ص) و آفرینش نورانی ایشان قبل از خلقت هستی اشاره کرده است.

کلیدواژه ها:

سروش اصفهانی ، شاعر ، سبک خراسانی ، معصومینه