ترسیم ساختار مفهومی حوزه دانش کارآفرینی در ایران: تحلیل هم واژگانی

هدف: هدف پژوهش حاضر ترسیم و تحلیل ساختار مفهومی دانش حوزه کارآفرینی در ایران است.روش شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی است و با استفاده از فنون­ علم­سنجی (تحلیل هم واژگانی، خوشه­بندی اطلاعات و تحلیل شبکه مفهومی) انجام شده است. جامعه پژوهش شامل تمام مقاله­های حوزه کارآفرینی در مجلات داخلی از سال ۱۳۷۳ تا مهرماه ۱۴۰۲ است. ابزارهای پژوهش شامل نرم افزارهای حوزه علم سنجی مانند راور ماتریس، یوسی.­آی­.نت، نت دراو، ووس و­یوور است.یافته ها: یافته ها حاکی از آن است در دو دهه اخیر پژوهش­های این حوزه رشد چشم گیری داشته است و پژوهشگران زیادی در تولیدات علمی آن نقش داشته اند. نتایج مربوط به تحلیل هم­واژگانی نشان داد بیش از ۳ هزار مفهوم در حوزه پژوهش های کارآفرینی در ایران مطرح شده و مفاهیم «کارآفرینی سازمانی»، «آموزش کارآفرینی» و «نوآوری» بیشترین فراوانی را در بین کلیه مفاهیم داشته است. همچنین زوج­های مفهومی «کارآفرینی سازمانی- فرهنگ سازمانی»، «کارآفرینی سازمانی- نوآوری»، «کارآفرینی سازمانی- مدیریت دانش»، «نوآوری- خلاقیت» و «کارآفرینی روستایی- توسعه روستایی» بیشترین هم­رخدادی را داشته اند. علاوه بر آن، ۳۰ مفهوم مانند «کارآفرینی اجتماعی، کارآفرینی گرایی و کارآفرینی دانشگاهی...» به عنوان مفاهیم نوظهور در پژوهش های این حوزه در دهه اخیر شناسایی شدند. نتایج خوشه­بندی نشان داد دانش این حوزه در ایران از ۷ خوشه اصلی تشکیل می­شود. تجزیه وتحلیل نقشه­های مفهومی حاکی از آن است مفاهیم این حوزه روابط مفهومی زیادی با هم دارند و تراکم شبکه برابر با عدد ۲۶۷۱.۰ بوده که شبکه­ نسبتا متراکمی است.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش تصویر کلانی از مباحث مطرح شده در پژوهش­های این حوزه را ارائه داد. به طور خاص؛ مفاهیم و خوشه های دانش کارآفرینی در ایران بر اساس مقالات این حوزه با آنچه در سطح جهانی هست، فاصله چندانی ندارد و پژوهشگران ایرانی نیز حوزه های مستعد کارآفرینی را در پژوهش های خود موردتوجه قرار داده اند. همچنین با توجه به عدد تراکم شبکه، مفاهیم در ارتباط قابل قبولی با هم هستند و در پژوهش های کارآفرینی نوعی همگرایی مفهومی وجود دارد.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی ، تحلیل هم واژگانی ، خوشه بندی ، نقشه های مفهومی ، علم سنجی