شیمی کانی و شرایط تشکیل بیوتیت در گرانیتوئید مسترون، شمال الیگودرز-زون سنندج-سیرجان

توده نفوذی ناحیه مسترون در شمال شهرستان الیگودرز واقع شده و به لحاظ زمین شناسی بخشی از پهنه دگرگونی-ماگمائی سنندج-سیرجان است که در زیرپهنه بیستون قرار دارد. این توده گرانودیوریتی بوده و در آن فابریک های S-C قابل تشخیص است. این توده حاوی درشت بلورهای کوارتز، آلکالی فلدسپار، پلاژیوکلاز، بیوتیت و موسکویت است. بیوتیت ها، به رنگ قهوه ای و قهوه ای متمایل به قرمز و دارای خمیدگی بوده و اغلب در اثر تنش از خود پدیده کینک باند نشان می دهد. مطالعات شیمی بلور کانی بیوتیت نشان می دهد که آنها غنی از منیزیم و شامل عضو انتهایی سیدروفیلیت-آنیت بوده و در محدوده بیوتیت و خارج از محدوده فلوگوپیت قرار گرفته اند. همچنین بیوتیت های ناحیه مسترون اغلب از نوع اولیه و ماگمائی بوده و هیچیک در محدوده بیوتیت های تازه متعادل شده قرار نمی گیرند. میانگین دمای تشکیل بیوتیت ها ⁰C۶۳۹ بوده و در حدفاصل ⁰C۶۶۰ تا ⁰C۷۵۳ قرار دارد. دامنه تغییرات فشار با میانگین Kb۳۲/۳ نشان دهنده تشکیل بیوتیت ها در عمق کمتر از ۳ کیلومتر بوده و با فشار بدست آمده در منحنی کالیبراسیون فشارسنجی بیوتیت برای سنگ های گرانیتی همخوانی دارد. بیوتیت های ناحیه مسترون در محدوده بیوتیت سنگ های کالک آلکالن فرورانشی و در پهنه کوهزائی نوع I قرار گرفته و به کمک داده های سنگ کل تایید شده است. بالا بودن نسبت Fe/Mg در بیوتیت ها نشان دهنده مگنتیتی بودن گرانیتوئیدهای مسترون است. مقادیر Fe# بیوتیت ها در برابر Al با میانگین ۲/۳ به عنوان میانگین FQM نیز در محدوده گرانیتوئیدهای سری مگنتیتی قرار گرفته و نشان دهنده شرایط اکسیدی ماگما هستند. میزان کمی فشاربخشی اکسیژن در ناحیه مسترون به کمک داده های موجود بالا بوده و به میزان ۱۰-۱۰ تا ۱۲-۱۰ بار تخمین زده می شود که محیط مناسبی جهت کانی سازی طلا و مس در سیستم های اپی ترمال و پورفیری هستند.

کلیدواژه ها:

بیوتیت ، کالک آلکالن ، شیمی بلور ، ترموبارومتری ، مسترون