بررسی ضرورت مدیریت وابسته به کالاها و خدمات اکوسیستمی مناطق حفاظت شده در ایران

مناطق حفاظت شده نقش حیاتی در حفظ منابع طبیعی و تنوع زیستی ایفا می کنند. ایجاد زیستگاه برای گونه های در معرض خطر یکی از ویژگی های بارز این مناطق است. از آنجایی که بسیاری از مناطق حفاظت شده به علت تغییر اقلیم، رشد جمعیت، مصرف بیش از حد، مشکالت اجتماعی-اقتصادی و شکست سیاست ها در حال تخریب و یا نابودی هستند، مدیریت صحیح و هدفمند مناطق حفاظت شده بهترین راه برای حفاظت، حراست و حمایت از این زیستگاه های طبیعی جهت رسیدن به توسعه پایدار است. از این رو برخی کشورها نیاز به راهکارهایی برای تامین نیازهای اولیه چون، آب و غذا دارند. مناطق حفاظت شده با حفظ ذاتی اکوسیستم ها، فرایندهای زیستی و خدمات مربوطه، می توانند خطرات برای جوامع اطراف را کاهش داده و سودمندی های معیشتی را در همه جوامع گسترش دهند. اگرچه که دخالت ها، ساخت و سازها و تغییرکاربری ها موجب تداخل در چرخه طبیعی شده است. بنابراین توجه به نقش های متنوع زیستگاه های طبیعی به خصوص مناطق حفاظت شده، شرایطی را فراهم می کند که سلامتی و حس آرامش برگرفته از این زیستگاه های طبیعی به یک تجربه اصیل در فرهنگ مردم محلی و گردشگران طبیعت گرد تبدیل شود و نیز اشتغال زایی عالوه بر کسب درآمد و بهبود رفاه مردم محلی، می تواند بخشی از درآمد حاصله از طریق سیاست های مدیریتی و قوانین اجرایی در راستای حفاظت از مناطق حفاظت شده خرج شود. در واقع هدف این پژوهش بیان اهمیت مناطق حفاظت شده، نقش کالاها و خدمات اکوسیستمی و چگونگی دستیابی به اهداف ۱۷ گانه توسعه پایدار از دل مناطق حفاظت شده است تا بتواند به شیوه ای اثربخش، جایگاه و ضرورت مدیریت منابع را در راستای حمایت از مناطق حفاظت شده پررنگتر نماید.

کلیدواژه ها:

زیستگاه طبیعی ، امنیت ، اشتغالزایی ، حفاظت ، خدمات ملموس و ناملموس