گزارشات سفرنامه نویسان از ازدحام زائران حسب مخاطرات و ریسک سفر به آستان قدس رضوی در عصر قاجاریه

پس از شهادت و دفن پیکر مطهرامام رضا} در سال ۲۰۳ هجری قمری زائران فراوانی راهی سفر به مشهد و زیارت آستان قدس، دستگاه مذهبی منتسب به امام رضا} شدند. سفرنامه نویسان طبق مشاهدات خود گزارشاتی متنوعی از افزونی زائران را با وجود مخاطرات سفر در عصر قاجاریه قرن ۱۳و ۱۴هجری(۱۹ و۲۰م)، ذکر کرده اند. مدیرکاروان های زیارتی، کاروان باشی، در طول سفر با مدیریت تجربی خود از فراوانی ریسک خطرات و احتمال وقوع سوانح حداکثر تلاش خود را جهت جلوگیری از بروز حوادث برای زائران می نمودند، زائران نیز به نحو احسن با او همکاری میکردند. معمولا حکومت مرکزی نیز رصد نظم، جلوگیری از ازدحام و مخاطرات سفر را ازکاروان های زیارتی در جاده ها و معابر تحت نظر داشتند. پس از ورود کاروان زائرین به مشهد و سپس داخل شدن به ساحت حریم حرم مطهر امام رضا} ، آستان قدس موظف به ارائه خدمت و تنظیم امور نظم زائران و جلوگیری از حوادث و بحرانهای اجتماعی بوده است.

کلیدواژه ها:

ازدحام ، ریسک سفر ، سفرنامه نویسان ، زائران ، حرم مطهر امام رضا