تحلیل داستان شیخ صنعان براساس روایت شناسی کلود برمون

واکاوی ساختار حاکم بر اشکال روایی داستان، یکی از راه های بررسی عناصر روایت، از دیدگاه نظریه پردازان ساختارگرای روایت شناس است که زمینه های دریافت ماهیت ادبیات را فراهم ساخته و به گسترش الگوهای پردازش آثار ادبی، کمک می کند. این پژوهش به بررسی و تحلیل داستان شیخ صنعان که در مثنوی منطق الطیر عطار آمده، بر پایه نظریه ساختاری کلود برمون می پردازد که با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. از نظر برمون، پی رفت عنصر اصلی روایت است که هر داستان بر پایه پی رفت های موجود، تحلیل می شود. هر پی رفت بر مبنای سه کارکرد امکان، فرآیند و پیامد شکل می گیرد. داستان شیخ صنعان با داشتن هفت پی رفت و سه توالی زنجیره ای، انضمامی و پیوندی با الگوی روایتی برمون منطبق است و شیخ صنعان با تغییر حالت کنشگری به کنش پذیری و بالعکس، به عنوان قهرمان داستان به خوبی ایفای نقش می کند و با کمک شخصیت های یاریگر در مسیر داستان، پیروز می شود که این نشان از هنرمندی عطار در شیوه روایت پردازی و ساختار نظام مند داستان شیخ صنعان است.

کلیدواژه ها:

روایت شناسی ساختارگرا ، کلود برمون ، پی رفت ، داستان شیخ صنعان ، دختر ترسا