مساله اتصاف ماهیت به وجود با اتکاء بر آراء جلال الدین دوانی و انتقادات صدرالدین و غیاث الدین دشتکی به او

اتصاف ماهیت به وجود، وجودی پیشینی ماهیت را به حکم قاعده فرعیه لازم داشته و با اشکال دور یا تسلسل مواجه خواهیم شد. دوانی بر مدار نظریه حمل، انواع مطابق حمل، اتصاف توسعه یافته و قاعده فرعیه خویش سعی دارد از این اشکال پاسخ گوید. دوانی دو تحلیل از هلیات بسیطه ای مانند «زید موجود است» ارائه می دهد؛ در تحلیل نخست، زید را متصف به وجود می داند و در تحلیل دوم، زید را منسوب به وجود می شمرد. از دیدگاه دوانی، در تفسیر دوم از «زید موجود» اشکال مساله اتصاف به کلی منحل خواهد شد؛ چون زید، متصف به وجود نیست بلکه منسوب به وجود است. در تحلیل اول از «زید موجود» اتصاف زید به وجود در سه فضای اتصاف نفس الامری، اتصاف ذهنی و اتصاف خارجی مورد بررسی است. دوانی با تفکیک ظرف اتصاف و ظرف تحقق اتصاف و قاعده فرعیه مورد نظر خویش از اشکال مزبور در هر سه فضا پاسخ می گوید.

کلیدواژه ها:

Ṣadr-al-Dīn Daštaki - Jalāl al-Dīn Dawani - Ghiyāth al-Din Daštaki - The problem of attributing quiddity to existence- the rule of Presupposition ، جلال الدین دوانی ، صدرالدین دشتکی ، غیاث الدین دشتکی ، اتصاف ماهیت به وجود ، قاعده فرعیه