بررسی برهمکنش هرس و تنش آبی بر تعداد دفعات آبیاری تکمیلی و بهره وری آب درختان انجیر دیم استهبان

بزرگترین انجیرستان دیم دنیا در منطقه استهبان استان فارس واقع گردیده است. در دهه های اخیر، کاهش میزان بارندگی و خشک شدن دریاچه های اطراف باعث بروز تنش آبی در این باغات و خشک شدن بعضی از باغات گردیده است. آبیاری تکمیلی باعث کاهش تنش آبی، و هرس درختان انجیر دیم نیز می تواند باعث کاهش مصرف آب این درختان گردد. در این تحقیق برهمکنش سطوح مختلف هرس و تنش آبی بر درختان انجیر دیم منطقه استهبان مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور سه تیمار هرس (هرس سبک، هرس متوسط، هرس شدید) و چهار تیمار تنش آبی (شاخص های تنش آبی ۲/۰، ۴/۰، ۶/۰ و بدون آبیاری) در نظر گرفته شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل با دو فاکتور هرس و میزان شاخص تنش آبی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات انجیر استهبان اجرا شد. سطوح مختلف شاخص تنش آبی با اندازه گیری دمای پوشش سبز گیاه و دمای هوا بر اساس تحقیقات گذشته به دست آمد. آبیاری تکمیلی طبق معمول منطقه با تانکر و به میزان معین انجام شد. نتایج نشان داد که با گذشت زمان میزان عملکرد (از ۵۵/۲ تا ۳۲/۳ کیلوگرم بر هر درخت) و در نتیجه میزان بهره وری آب ( از ۰۷/۰ تا ۲۴/۰ کیلوگرم بر مترمکعب) افزایش یافته که این افزایش عملکرد در سال های اول و سوم آزمایش معنی دار بود. همچنین تفاوت مقادیر بهره روی آب در هر سه سال آزمایش باهم معنی دار بود. تیمار شاخص تنش آبی ۴/۰ فقط در سال دوم برای سطح هرس سبک و متوسط، یکبار به آبیاری نیاز داشت. در هر سه سال آزمایش، درخت دیم انجیر در تیمار شاخص تنش آبی ۶/۰ در هر سه سطح هرس نیازی به آبیاری تکمیلی نداشت. بنابراین به طور کلی می توان گفت که با انجام هرس، تعداد دفعات آبیاری تکمیلی درختان انجیر دیم کاهش می یابد. همچنین روابطی تجربی برای تخمین تعداد دفعات آبیاری تکمیلی و زمان شروع آبیاری تکمیلی بر اساس میزان بارندگی، میزان تبخیر و تفاوت این دو عامل ارائه گردید.

کلیدواژه ها:

آبیاری با تانکر ، زمان شروع آبیاری ، شاخص تنش آبی گیاه