بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان

این مقاله با هدف بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان از سه بعد دینی ، خانوادگی و ملی شکل گرفته است. هویت اجتماعی به عنوان یکی از ابعاد مهم رشد فردی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان دارد. این مقاله به بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان می پردازد. عوامل مورد بررسی شامل خانواده، مدرسه، گروه همسالان، رسانه های جمعی و فضای مجازی هستند. خانواده به عنوان نخستین نهاد اجتماعی، با ارائه الگوهای رفتاری و ارزش های فرهنگی، پایه های اولیه هویت اجتماعی را شکل می دهد. مدرسه نیز به عنوان محیط آموزشی و تربیتی، از طریق تعاملات اجتماعی و برنامه های آموزشی، در تقویت هویت اجتماعی دانش آموزان نقش دارد. گروه همسالان به دلیل تاثیرپذیری بالای دانش آموزان از یکدیگر، به عنوان عامل مهمی در شکل گیری هویت اجتماعی شناخته می شود. علاوه بر این، رسانه های جمعی و فضای مجازی با ارائه اطلاعات و الگوهای متنوع، تاثیر قابل توجهی بر نگرش ها و باورهای دانش آموزان دارند. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و مطالعات میدانی، به بررسی این عوامل می پردازد. نتایج نشان می دهد که تعامل بین این عوامل می تواند به شکل گیری هویت اجتماعی مثبت یا منفی در دانش آموزان منجر شود. بنابراین، توجه به این عوامل و برنامه ریزی مناسب برای تقویت هویت اجتماعی دانش آموزان، از اهمیت بالایی برخوردار است. بین متغیرهای مستقل (میزان رضایت از خود ، درونی شدن ارزشها، هماهنگی ارزشهای گروهی و تایید دیگران ) با متغیر وابسته هویت اجتماعی و سه بعد آن (ملی ، دینی، خانوادگی) رابطه معنا دار مثبت وجود دارد . و بین متغیر پایگاه اقتصادی- اجتماعی با هویت اجتماعی رابطه معناداری وجود ندارد ولی با بعد ملی رابطه معنا دار و معکوس و با بعد خانوادگی رابطه معنادار و مثبت وجود دارد یعنی هر چه پایگاه اقتصادی – اجتماعی والدین بالاتر باشد ، هویت ملی آنان ضعیف تر و هویت خانوادگی آنها ، قوی تر می شود . بین متغیر جنس با هویت اجتماعی رابطه معنادار وجود نداشت ولی با بعد دینی رابطه معنا دار وجود داشت . بدین معنا که : دختران هویت دینی قوی تری نسبت به پسران داشتند.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ، مدرسه ، رضایت از خود ، هویت اجتماعی ، هویت دینی ، هویت خانوادگی