Survey of different responses of non-pregnant fat-tailed ewes to the intravenous glucose tolerance test during the feed restriction period

به منظور بررسی پاسخ متابولیسمی به تزریق داخل رگی گلوکز به همراه محدودیت خوراکی در میش های دنبه‎دار غیر آبستن، تعداد ۱۰ راس میش غیرآبستن دنبه‎دار نژاد آمیخته لری بختیاری و ترکی قشقایی با میانگین سنی ۳ تا ۴ سال و وزن ۶/۳± ۲/۴۹ کیلوگرم (میانگین ± خطای استاندارد) که دارای شرایط جسمی مطلوب و عاری از هرگونه بیماری بودند انتخاب شده و به‎ صورت تصادفی به یکی از دو گروه آزمایشی شاهد (۵(Control; n= و محدودیت خوراکی (۵(Restriction; n= اختصاص یافتند. جیره پایه بر مبنای توصیه های خوراکی NRC (۲۰۰۷) برای نشخوارکنندگان کوچک تنظیم شد که متشکل از یونجه، جو و کاه بود. میش‎های گروه شاهد در طول کل دوره آزمایش به خوراک دسترسی آزاد داشتند، در حالی که گروه محدودیت پس از یک هفته دسترسی آزاد (۱۰۰ درصدی) به خوراک (هفته اول)، به مدت سه هفته (هفته‎های دوم، سوم، و چهارم) به ترتیب محدودیت ۵۰، ۶۵ و ۸۰ درصد از جیره توصیه شده بر مبنای ماده خشک را تجربه نموده و در هفته آخر (هفته پنجم) مجددا به خوراک دسترسی آزاد (۱۰۰ درصدی) داشتند. تزریق داخل وریدی گلوکز ( ml/kg BW۱) در هفته سوم آزمایش انجام شد. خون‎گیری از سیاهرگ وداجی در زمان‎های ۱۰ و ۵ دقیقه قبل و ۲، ۵، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۲۵، ۳۰، ۴۵، ۶۰، ۷۵، ۹۰، ۱۰۵، ۱۲۰ و ۱۸۰دقیقه بعد از تزریق انجام شد. نتایج به‎دست آمده با استفاده از رویه Mixed مورد ارزیابی آماری قرار گرفتند. در این رویه دام‎ها به عنوان عامل تکرار شونده و تیمارهای آزمایشی (Control; Restriction) و هفته‎های آزمایش (هفته ۱ تا ۵) به عنوان اثرات ثابت و نژاد دام‎ها به‎عنوان اثرات تصادفی در نظر گرفته شدند. سطح زیر منحنی به دست‎آمده برای فراسنجه‎ها بر اساس رویه GLM نرم افزار آماری SAS مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تزریق گلوکز سبب افزایش ناگهانی گلوکز در هر دو گروه شده (P<۰.۰۰۱) و افزایش غلظت انسولین در هر دو گروه با تاخیر چند دقیقه‎ای شروع شد ولی این افزایش در گروه محدودیت کمتر بود(P<۰.۰۵). تزریق گلوکز بر غلظت اسیدهای چرب آزاد و بتاهیدروکسی‎بوتیرات در هر دو گروه اثر نداشت ولی در گروه کنترل با افزایش غلظت گلوکز خون کاهش غلظت اسیدهای چرب آزاد مشاهده شد. نتایج نشان داد گوسفندان دنبه‎دار در شرایط کاهش دسترسی به خوراک قادر خواهند بود از طریق هورمون‎های دخیل در متابولیسم انرژی نظیر انسولین هموستازی لازم برای حفظ انرژی و گلوکز بدن را انجام دهند.

کلیدواژه ها:

بتاهیدروکسی‎بوتیرات ، محدودیت خوراکی ، اسیدهای چرب آزاد ، هموستازی انرژی ، انسولین