شناسایی مولفه های رفتاری سواد آبی از منظر ذی نفعان نهادی و مطلعین کلیدی حوزه آب در بخش کشاورزی مورد مطالعه: جهاد کشاورزی شهرستان قرچک، ایران

سواد آبی مفهومی جدید در پژوهش های مرتبط با مدیریت تقاضای آب و یکی از راهکارهای ارتقای آگاهی های عمومی در زمینه مسائل مرتبط با آب است و قابلیت این را دارد که برآوردی از دانش، نگرش و رفتار آبی جامعه ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه های سواد آبی رفتاری جامعه کشاورزان قرچک از منظر ذی نفعان و مطلعین کلیدی بخش جهاد کشاورزی این شهرستان انجام شده است. رویکرد این مطالعه کیفی از نوع تحلیل مضمون و ابزار جمع آوری اطلاعات، مصاحبه های نیمه ساختاریافته است که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند از نوع متجانس با ۱۷ نفر از مشارکت کنندگانی که نسبت به سواد آبی کشاورزان شناخت داشته و تجربه مواجهه با اقدامات صورت گرفته از جانب کشاورزان را داشته اند، انجام پذیرفت. اطلاعات به دست آمده در این مطالعه با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته های حاصل از تحلیل اطلاعات به ۱۰ مقوله فراگیر و سازمان دهنده های مرتبط با آن ها شامل ۱- بهینه سازی منابع آب و مدیریت منابع آب پایدار زیرزمینی در بخش کشاورزی ؛ ۲- ذخیره و مدیریت منابع آب؛ ۳- استفاده از تکنولوژی های کشت گلخانه ای کم آب؛ ۴- عدالت در دسترسی به منابع آب؛ ۵- اقدم کشاورزان به تقویت مشارکت های محلی؛ ۶- بهره وری پایدار از منابع آبی، ۷-کاهش ضایعات به منظور استفاده بهینه از منابع آبی؛ ۸- حفاظت از منابع آب شیرین؛ ۹- اولویت قراردادن تصفیه پساب ها برای استفاده مجدد و ۱۰-کاهش آلودگی منابع آب، دسته بندی شدند. نتایج نشان دهنده آن است که با به خدمت گرفتن ابعاد و مولفه های واکاوی شده رفتاری سواد آبی جامعه کشاورزان شهرستان قرچک متناسب با قابلیت ها، فناوری ها، زیرساخت ها و ظرفیت های مناسب موجود در بخش کشاورزی، امکان اصلاح و بهبود فعالیت ها و اقدامات شان امکان پذیر است.

کلیدواژه ها:

جهاد کشاورزی ، مولفه های رفتاری سواد آبی ، کشاورزان ، ذی نفعان نهادی کلیدی ، شهرستان قرچک ، تحلیل مضمون