بررسی وضعیت نخست شهری در کالن منطقه خوزستان

هدف این پژوهش، مطالعه وضعیت شبکه و نظام شهری، توزیع فضایی شهرها، قابلیت ها و جایگاه آنها در ارتباط با توسعه فضایی منطقهای و تبیبن نقش آنها در نظام سلسله مراتب شهری و منطقه ای در این خصوص است. استقرار و توسعه فضایی شهرها در درجه اول تابع شرایط محیطی و جغرافیایی آن ها است، اما در دهه های اخیر سیاست گذاری های دولتی و اداری تاثیر بسزایی در این پدیده داشته است. موضوع نظام و شبکه شهری از مباحث مهم و پایه ای در نظریات و دیدگاههای علوم جغرافیایی می باشد، از این رو تصمیم گیران دولتی برای ساماندهی نظام و شبکه شهری باید نظریات و دیدگاههای متخصصین جغرافیا را مد نظر قرار دهند. با توجه به این مسئله در این پژوهش به بررسی نظام و شبکه شهری و توزیع فضایی شهرها و جمعیت در کالن منطقه خوزستان پرداخته شده است. نوع تحقیق «کاربردی-توسعه ای» و روش بررسی آن «توصیفی–تحلیلی» است که در آن به بررسی جغرافیایی شبکه و نظام شهری آن در طی دوره ۵۵ (ساله ۹۰-۱۳۳۵) پرداخته شده است. جامعه آماری در این پژوهش تمام شهرهای کالن منطقه خوزستان در دورههای سرشماری عمومی نفوس و مسکن را شامل می شود. جمع آوری اطلاعات به روش اسنادی (کتابخانه ای) و مراجعه به سرشماریهای انجام شده توسط مرکز آمار ایران در سالهای مورد مطالعه می باشد. لذا با رجوع به آمارنامه جمعیتی، آمارهای مورد نیاز استخراج شده، آنگاه با استفاده از مدل های «نخست شهری» به بررسی وضعیت نظام شهری کالن منطقه خوزستان پرداخته شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد نظام شبکه شهری کالن منطقه خوزستان و توزیع فضایی شهرها و جمعیت آنها نامتعادل و متاثر از الگوی نخست شهری است و شهرهای کوچک و میانی در تعادل بخشی نظام شهری تاثیر چندانی ندارند.

کلیدواژه ها:

نظام شهری ، توزیع فضایی ، نخست شهری ، کالن منطقه خوزستان