نقش فرسایندگی باد و پهنه بندی حمل ماسه به منظور شناسایی اشکال تپه های ماسه ای
سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 180
فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_WMJI-12-47_002
تاریخ نمایه سازی: 10 اسفند 1403
چکیده مقاله:
باد به عنوان عامل اصلی در تخریب و فرسایش مناطق خشک و نیمه خشک می باشد که برای جلوگیری از اثرات تخریبی آن باید شناخت کافی از ویژگی بادهای منطقه حاصل گردد. هدف از انجام این تحقیق بررسی رژیم های بادی فرساینده با استفاده از داده های ساعتی سرعت و جهت باد برای ترسیم گلماسه، گلباد، گلتوفان و هم چنین پتانسیل حمل ماسه در شش ایستگاه واقع در حوضه دریاچه نمک جهت تعیین کلاس های سرعت باد و توان حمل ماسه و تاثیر آن را در شکل گیری تپه های ماسه ای می باشد. با بررسی و ارتباط بین الگوی مکانی و وضعیت تحریک پذیری بادهای فرساینده، شرایط تشکیل و گسترش تپه های ماسه ای مشخص می گردد. در این پژوهش با استفاده از نرم افزارهای WRPLOT وSand Rose Graph داده های بادسنجی شش ایستگاه سینوپتیک اراک، گلپایگان، فرودگاه امام خمینی (ره)، کاشان، قزوین و قم در دوره آماری ۲۰ ساله (۲۰۲۱-۲۰۰۲) مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. پهنه بندی پتانسیل نهایی حمل ماسه و بررسی مقادیر آن به صورت سالانه و فصلی با استفاده از نرم افزار ArcGIS تهیه گردید. نتایج حاصل از گلبادهای سالانه منطقه نشان داد که علی رغم تغییرات زمانی و مکانی بسیار زیاد باد در منطقه، عمده بادهای غالب از سمت شمال غربی و پس از آن غرب می وزد. گلتوفان های سالانه منطقه نشان داد که عمده بادهای غالب و فرساینده از سمت شمال غربی می وزد. ارزیابی گلماسه سالانه در ایستگاه های موردمطالعه نشان می دهد که بیش ترین مقدار برآیند جبری پتانسیل حمل ماسه در ایستگاه قزوین با ۲/۴۲۲۰ واحد برداری و کم ترین مقدار برآیند در ایستگاه اراک با ۱/۹۳ واحد برداری اتفاق می افتد. شاخص همگنی جهت باد در ایستگاه فرودگاه امام خمینی (ره) دارای رژیم بادی بادهای چندجهته مرکب با زاویه تند است و در سایر ایستگاه ها بادهای دوجهته با زاویه باز اتفاق می افتد. با درنظرگرفتن توانایی حمل هر واحد بردار، بیش ترین قابلیت جابه جایی میزان ماسه در سال حدود ۴/۲۹۵ مترمکعب در واحد عرض در ایستگاه قزوین و کم ترین قابلیت جابه جایی میزان ماسه در سال حدود ۵/۶ مترمکعب در واحد عرض در ایستگاه اراک برآورد گردید. پتانسیل بالای بادهای حوضه دریاچه نمک به ویژه ایستگاه قزوین در تولید رسوب ناشی از فرسایش بادی دارد. هم چنین مطالعات عمیق تری در مورد تاثیرات فرسایش باد در بازیابی پوشش گیاهی، تنوع زیستی و بهره وری زمین انجام گردد.
نویسندگان
فرهاد ذوالفقاری
استادیار مجتمع آمموزش عالی سراوان
مهین حنیفه پور
دکتری مهندسی منابع طبیعی- بیابان زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
لیلا بیابانی
دانشجوی دکتری مهندسی منابع طبیعی- بیابان زدائی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
