اثربخشی آموزش ارزش های اخلاقی به شیوه بازی وارسازی بر حساسیت اخلاقی و اخلاق تحصیلی دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایی

هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش ارزش های اخلاقی به شیوه بازی وارسازی بر حساسیت اخلاقی و اخلاق تحصیلی دانش آموزان پسر پایه سوم منطقه انزل ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳ – ۱۴۰۲ انجام شد. روش: از پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و با گروه کنترل (طرح گروه نامعادل) برای دست یابی به هدف استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را تمام دانش آموزان پسر پایه سوم منطقه انزل ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳ – ۱۴۰۲ تشکیل دادند که تعداد آن ها ۲۰۸ نفر بود. از بین آن ها با روش نمونه گیری غیر تصادفی در دسترس یک کلاس پایه سوم به تعداد ۱۶ نفر بعنوان گروه آزمایش و یک کلاس پایه سوم به تعداد ۱۶ نفر به عنوان گروه گواه جهت مطالعه انتخاب شدند. کاربندی آزمایشی ۸ جلسه ای برای گروه آموزش به شیوه بازی وارسازی طراحی و طی ۴ هفته اجرا شد. این برنامه با توجه به کتاب های بازی های آموزشی برای پرورش صفات اخلاقی نوشته کشانی و عابدی درچه (۱۳۹۶) و بازی وارسازی در یادگیری و آموزش نوشته (سانکیون، کیبونگ، باربارا و برتون، ۲۰۱۸) و هم چنین نظریه های بازی وارسازی در یادگیری و آموزش و عناصر بازی وارسازی (ورباخ و هانتر، ۲۰۱۲) متناسب با نیازهای دانش آموزان تدوین شد. به منظور اعتباریابی محتوایی، برنامه آموزشی در اختیار ده نفر متخصص روان شناسی تربیتی، قرار گرفت تا براساس تجارب و نظرات آن ها برنامه آموزشی اعتبار یابی شود. شاخص نسبت روایی محتوایی برای برنامه آموزشی ۷۳/۰ به دست آمد که با مقایسه این شاخص با مقدار قابل قبول بر اساس روش لاوشه که حداقل آن برای ده نفر ۶۲/۰ است، مقداری قابل قبول می باشد. بر این اساس برنامه مورد تایید قرار گرفت و اجرا شد. برای جمع آوری اطلاعات از پرسش نامه حساسیت اخلاقی (ناروائز، ۲۰۰۱) و اخلاق تحصیلی گل پرور (۱۳۸۹) استفاده شد. داده ها در دو سطح آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل کوواریانس) با بهره گیری نرم افزار اس پی اس اس نسخه ۲۷ تحلیل شدند. یافته ها: یافته های تحلیل آماری نشان داد آموزش ارزش های اخلاقی بر متغیرهای وابسته اثر معنادار و مثبت داشته است و اثر گروه به میزان ۷۸/۵ واحد میانگین متغیر حساسیت اخلاقی و به میزان ۴۹/۲ واحد میانگین اخلاق تحصیلی را افزایش داده است که ۵۱ درصد از واریانس یا تغییرات حساسیت اخلاقی و ۴۳ درصد از واریانس یا تغییرات اخلاق تحصیلی ناشی از اثر متغیر مستقل یا آموزش ارزش های اخلاقی است. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش می توان گفت برنامه آموزش ارزش های اخلاقی به شیوه بازی وارسازی موجب بهبود و افزایش حساسیت اخلاقی و اخلاق تحصیلی دانش آموزان می شود.

کلیدواژه ها:

Academic ethics ، Moral values ، Gamification ، Moral sensitivity ، اخلاق تحصیلی ، ارزش های اخلاقی ، بازی وارسازی ، حساسیت اخلاقی