الگوشناسی معماری کارخانههای صنعتی پهلوی اول در تبریز

بهواسطه زلزلههای مکرر، مداخلات صنعتی و به تاثیر از اتفاقات سیاسی ایران، شهر تبریز در دوره پهلوی اول، شاهد تغییرات زیادی در عرصههای معماری و شهری بوده است. در این دوره با ورود فناوریهای ساخت و ایجاد سازههای جدید و اندیشههای حاکم بر آن، معماری صنعتی و کارخانهای شکل گرفت. بهطوری که بهواسطه همسایگی با دول روس و عثمانی و حضور مهندسان آلمانی و لهستانی عامل شکلگیری بناهای صنعتی در نﻘاط شهری مختلف آن است. هدف پژوهش حاضر، الگوشناسی معماری صنایع کارخانهای شهر تبریز در دوره پهلوی اول و پاسخ گویی به سوال زیر است: الگوی معماری کارخانههای شهر تبریز و ارزشها و قابلیتهای بالﻘوه موجود آن در دوره پهلوی چیست؟ روش تحﻘیق، برآیندی از روش تحﻘیق میدانی، تاریخی- تفسیری و تحلیلی- توصیفی است. جمعآوری اطلاعات از منابع کتابخانهای نشات گرفته و اساس کار بر تحلیل و استنباط محﻘﻘان بوده و به لحاظ هدف و استفاده از نتایج کاربردی است. نمونههای مورد مطالعه، کارخانههای سالامبورسازی، چرمسازی خسروی، حاج ابوالﻘاسم جوان و پشمینه تبریز هستند. نتایج تحﻘیق نشان میدهد الگوی معماری کارخانههای صنعتی در دوره پهلوی، ساده، بدون پیچیدگی و دارای ویژگیهای مشابهی است که از آن جمله میتوان به پلانهای چهارگوشه، نمای آجری با قابهای آجری، پوشش شیروانی با استفاده از خرپای چوبی و فلزی و همچنین سیستم دیوار باربر با طاق ضربی، استفاده از هره چینی و تزیینات آجری سادهشده در نماها اشاره کرد.

کلیدواژه ها:

First Pahlavi Architecture ، First Pahlavi Industrial Factories ، Tabriz ، Industrial Architecture ، معماری پهلوی اول ، کارخانههای صنعتی پهلوی اول ، شهر تبریز ، معماری صنعتی