تاثیر عملیات ویژه روسیه در اوکراین بر کاهش آثار منفی تحریم های یکجانبه علیه ایران؛ با نگاهی به گروه بریکس

نظم جهانی مبتنی بر قوانین لیبرالی بیش از یک دهه است که در حال دگرگونی است و نظم های بین المللی جدیدی در حال ظهور هستند. در این زمینه ، عدم همراهی کشورهای جنوب جهانی با استراتژی های غرب مصداق عینی جهان چندنظمی و نشان دهنده واقعیت کنونی جهان است . جنگ روسیه و اوکراین یکی از این تحولات است که از زمان حادث شدن آن در فوریه ۲۰۲۲ به یکی از نشانه های موید واقعیت کنونی جهان بدل شده است . دادههای موجود نشان می دهد آمریکا و دیگر کشورهای مدافع نظم لیبرال نتوانسته اند مهمترین قدرتهای نوظهور عضو سازمان بریکس را چه در ساحت مادی و چه در ساحت معنایی کاملا سیاست های خود در قبال جنگ همراه سازند.از سوی دیگر ایران یکی از مدافعان تغییر در نظام بین الملل است و با ادبیات اصلاحی خود یکی از منادیان و متقاضیان اصلی تغییر در نظم غربمحور جهان بوده است . برای ج.ا . ایران، گروه بریکس واجد ارزش سیاسی قابل توجه و امکانات بالقوه دراز مدت اقتصادی و سیاسی است . لذا پژوهش حاضر درصدد است با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی ضمن ارزیابی بریکس در نظم نوین جهانی ، به این سوال پاسخ دهد که اعضای بریکس چه سیاست ها و الگوهای رفتاری را در قبال جنگ روسیه و اوکراین در پیش گرفته اند و آیا این الگوی رفتاری چشم اندازی را برای ایران که به تازگی (سال ۲۰۲۴) به عضویت این سازمان درآمده برای دور زدن تحریم های یکجانبه و کاهش آثار منفی آنها در پی خواهد داشت ؟ بر پایه یافته های تحقیق ، اعضای موسس بریکس گرچه به دلایلی چون کثرت منافع مادی داخلی و ایدههای اجتماعی متفاوت همکاری در چارچوب نظم مستقر و نهادهای پولی و مالی مولد آن را حفظ کردهاند اما راهبرد کلانتر تقلیل نفوذ سیاسی و امنیتی گفتمان لیبرال را نیز دنبال می کنند. از این رو، عمدتا از سیاست های کشورهای غربی در قبال این جنگ از جمله ارائه کمک های نظامی گسترده به اوکراین و اعمال تحریم های سنگین علیه روسیه پیروی نکرده اند. این الگوی رفتاری چشم اندازی برای مشروعیت های از رژیم های تحریمی و فرصتی برای کاهش آثار تحریم ها یکجانبه برای ایران به عنوان یک عضو جدید این سازمان فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

اتحادیه اوراسیا ، بریکس ، روسیه ، جنگ اوکراین ، ایران ، تحریم های یکجانبه .