نقوش طبیعت گرایانه جام زرین «افسانه زندگی بزکوهی»

تپه باستانی مارلیک با نام اصلی چراغعلی تپه، در شمال­شرقی شهر رودبار به دلیل کاوش های باستان­شناختی در نیم قرن اخیر دارای اهمیت زیادی است. پژوهش های میدانی در این تپه باستانی، افزون بر به همراه داشتن دستاوردهای ارزشمند علمی و فرهنگی، باستان­شناسی ایران را وارد مرحله نوینی نمود و کشف مجسمه های سفالی و فلزی، ظروف فلزی سیمین و زرین، ابزارآلات رزم، وسایل تزئینی و زیور آلات، آثار سنگی، استخوانی و گچی، وسایل آرایشی و بهداشتی و مهرها که متعلق به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد تا اوایل و اواسط هزاره اول قبل از میلاد بودند، گنجینه میراث فرهنگی کشور را  پربار کرد. نقوش اشیاء فلزی مارلیک با ویژگی­هایی هم چون واقع­گرایی، تقلید و الهام از طبیعت، اسطوره و نماد گرایی، مفاهیم عمیقی از افکار هنری و باور های سازندگان خود را از جهان هستی و محیط اطرافشان در بردارند؛ جام زرین «افسانه زندگی بز کوهی»، یکی از گنجینه­های تمدن مارلیک است که به دلیل ویژگی ساختاری و بصری و رویکرد طبیعت گرایانه سازنده اش، شگفت انگیز به نظر می رسد. در این پژوهش، با مطالعات کتابخانه ای و  به روش توصیفی-تحلیلی، جایگاه نمادها و اسطوره ها و پیوند آن ها با ارکان طبیعی و چگونگی الهام از طبیعت در آفرینش نقوش این اثر، بررسی شده و وجوهی نو از جهان نگری ساکنان قدیم این تپه باستانی و دیدگاه آن­ها برپایه احترام به طبیعت آشکار گردیده است.

کلیدواژه ها:

مارلیک ، نقش مایه های گیاهی و جانوری ، نقوش طبیعت گرایانه