برآورد اثرات سناریوهای مختلف پیش بینی مهاجرت بر ساختار سنی در ایران تا سال ۱۴۲۰

این مقاله به برآورد تاثیر تراز مهاجرت بر ساختار سنی جمعیت ایران تا سال ۱۴۲۰ می پردازد. با استفاده از مدل ها و روش های جمعیت شناختی و داده های سرشماری دهه های اخیر، تغییرات شاخص های سنی در سناریوهای مختلف مهاجرتی تحلیل شده است. نتایج نشان می دهند که میزان خالص مهاجرت کشور در دوره زمانی ۱۴۰۰- ۱۳۹۵ سالانه معادل ۹/۱- در هزار بوده است. بر اساس سناریوهای مهاجرتی این پژوهش، تراز خالص مهاجرت کشور بین صفر تا ۴- در هزار درنظر گرفته شده است. در صورت افزایشی شدن تراز منفی خالص مهاجرتی و رسیدن آن به ۴- در هزار تا سال ۱۴۲۰، میانه سنی جمعیت از ۴۰ به ۴۶ سال و شاخص سالخوردگی از ۳۵ به ۱۳۸ نفر سالمند به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت جوان افزایش می یابد. در مقابل، در سناریوی کاهشی تراز منفی خالص مهاجرتی و صفر شدن آن تا سال ۱۴۲۰، میانه سنی حدود ۴۰ سال و شاخص سالخوردگی به ۷۵ نفر سالمند به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت جوان افزایش می یابد. نتایج نشان می دهد که الگوی تغییرات خالص مهاجرتی کشور می تواند بر روند جوانی و سالخوردگی و الگوی تغییرات هرم سنی معنادار باشد. سیاست های علمی و منطقی تعدیل روند تراز منفی مهاجرت می تواند به حفظ سرمایه انسانی، بهبود باروری، و کاهش سرعت سالخورده شدن جمعیت کمک کند. تدوین سیاست های عقلائی و علمی کاهش مهاجرفرستی کشور نه تنها موجب حفظ سرمایه های انسانی کشور می شود، بلکه زمینه ترمیم هرم سنی جمعیت، بهبود سطح باروری و مقابله با سالخورده شدن جمعیت را فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

خالص (تراز) مهاجرت ، مدل کاسترو ، پیش بینی مهاجرت ، برآورد خالص مهاجرت با روش مولفه های اصلی ، ساختار سنی