نقش آموزش خودتنظیمی در افزایش مسئولیت پذیری و خودکنترلی دانش آموزان ابتدایی

خودتنظیمی یکی از مهم ترین مهارت های شناختی و رفتاری در فرآیند یادگیری است که به دانش آموزان کمک می کند تا به صورت مستقل بر فرآیندهای شناختی، هیجانی و رفتاری خود کنترل داشته باشند. این مهارت از طریق تعیین اهداف مشخص، برنامه ریزی مناسب، پایش و ارزیابی عملکرد، مدیریت زمان و تنظیم هیجانات شکل می گیرد و به دانش آموزان این امکان را می دهد که در مسیر یادگیری، مسئولیت رفتارها و عملکرد خود را بر عهده بگیرند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش خودتنظیمی در افزایش مسئولیت پذیری و خودکنترلی دانش آموزان ابتدایی انجام شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و با مرور پژوهش های پیشین و تحلیل داده های تجربی، تاثیر این مهارت بر رفتار دانش آموزان مورد بررسی قرار گرفته است.نتایج تحقیق نشان می دهد که آموزش خودتنظیمی تاثیر مستقیمی بر افزایش مسئولیت پذیری و خودکنترلی دانش آموزان دارد. به کارگیری راهبردهای خودتنظیمی مانند خودمشاهده گری، خودارزیابی، خودپاداش دهی و تعیین اهداف فردی، منجر به افزایش انگیزه درونی، بهبود توانایی مدیریت هیجانات و کاهش وابستگی به معلمان و والدین می شود. همچنین، این راهبردها موجب تقویت مهارت های حل مسئله، تصمیم گیری آگاهانه و کاهش رفتارهای تکانشی در دانش آموزان می گردد.علاوه بر این، یافته ها نشان می دهد که کودکانی که مهارت های خودتنظیمی را به طور موثر فرا می گیرند، در برابر چالش های تحصیلی انعطاف پذیرتر بوده، به طور مستقل مسئولیت تکالیف خود را می پذیرند و رفتارهای خود را براساس اصول منطقی کنترل می کنند. این دانش آموزان کمتر دچار اضطراب تحصیلی می شوند و اعتمادبه نفس بیشتری در مواجهه با مشکلات از خود نشان می دهند. بنابراین، طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر خودتنظیمی در مدارس ابتدایی می تواند زمینه ساز تربیت دانش آموزانی مستقل، متعهد و دارای مهارت های خودمدیریتی باشد.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی ، مسئولیت پذیری ، خودکنترلی ، یادگیری مستقل ، تنظیم هیجانی ، دانش آموزان ابتدایی ، آموزش مهارت های شناختی.