فلسفه اسلامی معاصر و چالش های پیش روی آن

فلسفه اسلامی معاصر در ابعاد و زمینه­های مختلفی با چالش­های مهمی مواجه است، برخی از این چالش­ها عبارتند از: ۱. عدم تنوع در روش­ها، موضوعات، مسائل، رویکردها و نظریات آن، ۲. عدم ارتباط آن با پرسش­های فلسفی انسان معاصر، ۳. کاربردی نبودن، ۴. انتزاعیت و انضمامی نبودن، ۵. مشکل وابستگی به مکاتب فلسفی قبلی، ۶. عدم تعامل کافی آن با دیگر حوزه­های معرفتی بشر، ۷. عدم ظرفیت بالفعل لازم برای تولید فلسفه­های مضاف، ۸. عدم استقلال از آموزه­های الهیاتی و ایدئولوژی­های دینی،۹. نظریه­پردازی به­جای شرح­نویسی، ۱۰. عدم گفتگو با مکاتب فلسفی دیگر و جذب قابلیت­های آنها، و ۱۲. عدم خودانتقادگری و دوری از جزم­گرایی. در این تحقیق نشان داده می­شود که بحران فلسفه اسلامی معاصر در مواجهه با چالش­های اساسی مزبور است، به این معنا که نه تکثر قابل قبولی در موضوعات و مسائل دارد، نه با پرسش­های فلسفی انسان مسلمان سروکار دارد، نه یک فلسفه عینی و کاربردی است؛ بلکه شدیدا به سنت فلسفی گذشته وابسته است. ضمن اینکه هنوز هم دچار مشکل شرح و حاشیه­نویسی است. بین فلسفه اسلامی معاصر و الهیات اسلامی نوعی خلط و پیوند غیرمنطقی وجود دارد. همچنین با دیگر زوایای زندگی انسان مسلمان و معارف بشری ارتباط لازم و معنادار ندارد. و اینکه رویکرد انتقادی قوی­ای در فلسفه اسلامی معاصر وجود ندارد و با دیگر مکاتب فلسفی در گفتگوی سازنده نیست. در این تحقیق تلاش می­شود راه­کارهایی پیشنهادی برای برون­شد فلسفه اسلامی معاصر از چالش­های پیش­رو معرفی گردد، از جمله آنها توجه به مسائل طرح شده از سوی فلسفه معاصر غرب، اقبال به فلسفه­های مضاف، و استقلال جویی از الهیات اسلامی، و اتخاذ رویکرد عینی، کاربردی و انتقادی بسیار مهم هستند.

کلیدواژه ها:

Contemporary Islamic Philosophy ، Contemporary Western Philosophy ، Applied philosophies ، Efficacy ، Islamic Theology ، فلسفه اسلامی معاصر ، فلسفه معاصر غرب ، فلسفه­های مضاف ، کارآمدی ، الهیات اسلامی