امکانسنجی مدیریت همکارانه منابع آب زیرزمینی با در نظر گرفتن خسارات محیط زیستی با استفاده از روش بهینه سازی جامعه مورچه ها

در دهه های اخیر تقاضا برای آب بویژه در مناطق خشک و نیمه خشک افزایش یافته است و باعث افزایش بهره برداری از این منابع شده است. منابع آب زیرزمینی از منابع مهم تامین آب برای مصارف در بخشهای مختلف از جمله شرب، صنعت و کشاورزی است. امروزه استفاده بیش از حد از منابع آب زیرزمینی، فشارهای وارده بر این منابع را افزایش داده و پیامد های محیطزیستی جبران ناپذیری را سبب شده است. در این مطالعه از یک مدل نظریه بازی همکارانه جهت بررسی نحوه همکاری میان بهره برداران از منابع آب زیرزمینی با هدف مطالعه خسارت محیط زیستی و سود ذینفعان استفاده شده است. مدل استفاده شده در این مطالعه برای بررسی یک مسئله کنترل بهینه شامل مباحث اقتصادی، محیط زیستی، کشاورزی و متغیرهای هیدرولوژیکی توسعه داده شده است. جهت تعریف و حل مسئله شبیه سازی - بهینه سازی بصورت منعطف تر در این مطالعه، از روش بهینه سازی جامعه مورچه ها استفاده شده که امکان تمرکز بر گستره متنوع تری از اهداف و قیود را فراهم می نماید. نتایج نشان می دهد که چگونه برداشت های بی رویه و کنترل نشده در هر آبخوان بر روی سایر ذ ینفعان از منابع آب زیرزمینی که در مجاورت آن آبخوان قرار گرفته اند، تاثیر می گذارد. همچنین، اثرگذاری بر روی اکوسسیتم های آبی نیز مورد بررسی قرار گرفته و نتایج آن به صورت خسارت محیط زیستی ارائه شده است. نتایج مطالعه نشان می دهد که در حالت تشکیل ائتلاف و همکاری موثر میان ذینفعان در نواحی مختلف و در نظر گیری پیامدهای محیط زیستی، خسارات محیط زیستی نسبت به شرایط وضع موجود کاهش می یابد.

کلیدواژه ها:

Groundwater resources management ، cooperative approach ، simulation-optimization ، Environmental externalities ، game theory ، مدیریت منابع آب زیرزمینی ، رویکرد همکارانه ، شبیه سازی - بهینه سازی ، پیامدهای محیط زیستی ، نظریه بازی