جلوه های عرفان ایرانی در شعر محمد آدم

عرفان ایرانی به واسطه غنا و قدمت دیرینه اش توانسته است که همگان را مجذوب خود سازد. در عرفان ایرانی، غایت هدف سالک، آن است که با طی مراحل سلوک به معرفت دست یاید و در جهت پاکی نفس خویش بکوشد. ادبیات تطبیقی در این راستا نقش بسزایی ایفا می کند. در این میان محمد آدم، شاعر نوگرا، خوش قریحه و در قید حیات مصری که جان مایه دیوان شعری وی با عرفان و تصوف گره خورده است؛ در بخشی از سروده هایش از اندیشه های عرفانی - ایرانی یاد می کند که از آنها تاثیر پذیرفته است. از این رو جستار حاضر با روش توصیفی - تحلیلی در پی نشان دادن چگونگی تاثیرپذیری شعر محمد آدم از عرفان ایرانی است. این پژوهش به طور کلی به سه بخش اصلی تقسیم شده است. در قسمت اول عرفای ایرانی که محمد آدم از آنان تاثیر پذیرفته، در بخش دوم مضامین مشترک عرفانی و در قسمت پایانی نمادهای عرفانی مشترک با این عرفا در شعر وی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش حاکی از آن دارد محمد آدم از سرچشمه جوشان عرفای ایرانی بهره جسته است که از جمله آنها: مولوی، سهروردی، حلاج و غزالی است. هم چنین از جلوه های تاثیرپذیری محمد آدم از عرفان ایرانی، مضامین عرفانی مشترک از قبیل : ۱) وجود و عدم ۲) عشق ۳) ستایش پروردگار ۴) روح ۵) وحدت ۶) سفر و نیز نمادهای مشترک عرفانی با عرفای ایرانی شامل : ۱- نور ۲- شمع ۳- ماهی ۴- شب است.

کلیدواژه ها:

Mohammad Adam ، Contemporary Arabic Poetry ، Iranian Mystics ، Common Mystical Terms and Symbols ، محمد آدم ، شعر معاصر عربی ، عرفای ایرانی ، مضامین و نمادهای مشترک عرفانی.