رویکردهای نوین مدیریتی و راهبردی امام علی(ع)در جنگ شناختی با مخالفان داخلی و خارجی

استخراج رویکردهای نوین مدیریتی و راهبردی اسلامی جهت مقابله با مخالفان داخلی و خارجی و پرهیز از انفعال در جنگ شناختی، دغدغه ای است که در طول سالیان اخیر بسیاری از محققین حوزه های علوم سیاسی و نظامی را به سمت مطالعه تاریخ اسلام با رویکرد تطبیقی کشانده است. اینگونه پژوهش ها به محقق کمک می کند تا فهم بهتری از چگونگی روند وقوع حوادث تاریخی و زمینه های شکل گیری حوادث و گفتمان حاکم بر آن عصر پیدا کرده و در نهایت بتواند الگوهای مدیریتی و رویکردهای راهبردی مورد تایید دین اسلام و رهبران الهی آن را به منظور مقابله با بحران ها و فتنه های اجتماعی و سیاسی استخراج نماید. از آنجا که وقوع جنگ های سه گانه جمل، صفین و نهروان در زمان حکومت امیرالمومنین علی(ع)، ازجمله حوادثی بوده که باعث ایجاد تفرقه در امت و جغرافیای جهان اسلام، تضعیف اقتدار رهبری و لطمه خوردن مقبولیت عمومی فرمانده در جامعه اسلامی شده بود، لذا بررسی واکنش های امام علی(ع) در مدیریت این بحران ها و استخراج الگوی مطلوب مدیریت و فرماندهی می تواند کمک شایانی به فهم ابعاد جنگ های شناختی در عصر حاضر بکند. در این مقاله با استفاده از روش «تحلیل محتوا»، به استخراج گزاره ها و مقوله های مدیریتی و راهبردی امام(ع) در مواجهه با مخالفان داخلی و خارجی پرداخته شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد پنج مقوله کلی مدنظر امام به منظور مدیریت این مسائل با رویکرد شناختی عبارتند از: تمسک به اصول اخلاقی، تبیین علل وقوع بحران و اختلاف در جامعه، افشای ماهیت رهبران جریان مخالف، تبیین نقاط منفی و ضعف مخالفان، تبیین نقاط مثبت و قوت حکومت اسلامی.

کلیدواژه ها:

امیرالمومنین علی(ع) ، مدیریت اسلامی ، فرماندهی حق مدار ، جنگ شناختی ، روش تحلیل محتوا.