تحلیل ژئوپلیتیک ایران در ارتباط با سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا

پایان دوران جنگ سرد مصادف شد با آغاز تغییر سیاست خارجی ایران از ایدئولوژیک به عمل گرا. فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی یک منطقه ژئوپلیتیکی مهم در شمال ایران ایجاد کرد. درهای گفت و گو با «گفتگوی تمدن ها» خاتمی بر خلاف «برخورد تمدن ها» گشوده شد. با انتخاب بوش و به ویژه پس از حملات ۱۱ سپتامبر، قوانین آمریکا از جهانی گرایی به منطقه گرایی تغییر یافت. اساسا از طریق تحمیل کدهای ژئوپلیتیکی کشورهای قدرتمندتر به کشورهای کمتر قدرتمند دنبال می شود و به نظر می رسد که ایالات متحده از طریق موضوع هسته ای ایران سعی دارد کدهای ژئوپلیتیکی خود را به سایر کشورها تحمیل کند. این به تلاش های ایالات متحده برای به حداکثر رساندن هژمونی جهانی خود از طریق کنترل کشورهای قدرتمند منطقه ای در خاورمیانه و در نتیجه بزرگترین ذخایر انرژی در جهان مربوط می شود. همچنین نشان دهنده الزامات ژئوپلیتیک منطقه ای و جهانی است که دولتمردان ایالات متحده را به درگیری با ایران ترغیب می کند، کشوری که دارای ویژگی های مهم ژئوپلیتیکی خاص خود است که ایالات متحده باید آنها را رعایت کند. به هر حال تعارض ایدئولوژی ها، منافع ملی و اهداف منطقه ای و جهانی ایران و آمریکا مستعد درگیری بیشتر است که در چارچوب تحریم ها صورت گرفته است. اگر دو کشور حفظ بر وضع موجود پافشاری کنند، خواسته های خود را کنترل نکنند و از تغییر رفتار سیاسی خودداری کنند، نتیجه نهایی می تواند رویارویی نظامی باشد که در این صورت هر دو طرف بهای اقتصادی-سیاسی قابل توجهی را خواهند پرداخت.

کلیدواژه ها:

ژئوپلیتیک ، ایران ، سیاست خارجی ، ایالات متحده آمریکا