برآورد سطح پهنه های مناسب توسعه کاشت بادام (Amygdalus communis L.) دیم در استان فارس با بهره گیری از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)

تجزیه و تحلیل تناسب زمین به پیش­نیازی برای استفاده بهینه از منابع موجود زمین برای استفاده پایدار از اراضی با توجه به توانمندی آن­ها تبدیل شده است. هدف از این مطالعه، برآورد سطح پهنه­های مناسب توسعه کاشت بادام (.Amygdalus communis L) دیم در استان فارس با ادغام الگوریتم تحلیل سلسله مراتبی (AHP) - فازی با سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) است. با استفاده از AHP، وزن چهار معیار (شامل اقلیمی، توپوگرافی، سازگاری محیطی و اجتماعی- اقتصادی) و ۱۴ زیرمعیار موثر بر کاشت بادام دیم تعیین شد. براساس یافته­ها، میانگین بارش سالیانه به عنوان مهم ترین زیرمعیار برای کاشت درخت بادام دیم تعیین شد و پس از آن، به ترتیب زیرمعیارهای ارتفاع، میانگین دمای رشد جوانه، رطوبت نسبی مرحله گل دهی از اهمیت بیشتری برخوردار بودند. پس از فازی­سازی نقشه­ها و ترکیب امتیازهای فازی و وزن­های به دست آمده، نقشه­های موضوعی برای هر یک از معیارها ارائه شد. بررسی نقشه­ها نشان داد که مهم ترین معیارهای محدودکننده برای کاشت بادام دیم در استان فارس شامل شرایط اقلیمی (بارش، میانگین حداقل دمای مرحله گل دهی، میانگین دمای تشکیل میوه و مرحله رسیدن) و توپوگرافی (درصد شیب و ارتفاع) است. براساس یافته­ها، استان فارس از پتانسیل مطلوبی برای کاشت بادام دیم برخوردار می­باشد، به­گونه­ای که اراضی بسیار مناسب، مناسب و نسبتا مناسب برای کاشت بادام به ترتیب ۰۲/۹، ۴۶/۱۶ و ۶۳/۲۱ درصد از مساحت استان را شامل می­شود. تناسب ۰۹/۱۷ درصد از استان فارس اندک بوده و ۰۱/۵ درصد برای کاشت بادام نامناسب می­باشد. همچنین ۷۹/۳۰ درصد از کل سطح استان فارس به دلیل نوع کاربری اراضی برای کاشت بادام پیشنهاد نمی­شود. به طور کلی، تحلیل نقشه تناسب نهایی نشان داد که نواحی شمال غربی، غرب و جنوب غربی استان فارس از توانمندی مناسب و نواحی جنوب شرقی استان فارس از توانمندی نامناسبی برای کاشت درخت بادام دیم برخوردار هستند.

کلیدواژه ها:

: اقتصاد روستایی ، امکان سنجی ، پهنه بندی ، مکان یابی