طراحی مدل اعتماد سازمانی با رویکرد نظریه پردازی داده بنیاد

اعتماد در سازمان به سه دسته اعتماد فردی، اعتماد بین فردی و اعتماد سازمانی تقسیم می شود. با وجود اینکه برخی از تحقیقات پیشین به بررسی اعتماد در سازمان، علی الخصوص اعتماد بین فردی پرداخته اند، تحقیقی که به طور خاص به اعتمادسازمانی، به معنی اعتماد کارکنان به سازمان بپردازد، کمتر دیده می شود و نبود مدل اعتماد سازمانی، بالاخص در سازمان های ایران، مشکلات عدیده ای ایجاد کرده است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر، ارائه مدل مفهومی اعتماد سازمانی در سازمان‎ های دولتی ایران است. این پژوهش کیفی و برپایه نظریه داده بنیاد با رویکرد نظام مند می باشد. پس از انجام ۱۷ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان سازمان های دولتی اشباع نظری حاصل شد. تجزیه و تحلیل داده ها مبتنی بر فرآیندهای کدگذاری، و با استفاده از نرم افزار MAXQDA انجام شد. این پژوهش علاوه بر تایید نتایج پژوهش های قبلی به یافته های جدیدی دست یافت. بر اساس این یافته ها، اعتماد سازمانی در سازمان های دولتی در قالب اتکاپذیری و پیش بینی پذیری بر اساس علل مدیریت اعتمادساز، سازمان اعتمادساز و کارکنان اعتمادساز شکل می گیرد. از طرفی اعتمادسازمانی بر بکارگیری راهبردهایی همچون اخلاق محوری، تعاملات، مقررات و فرآیندهای سازمانی تاثیر می گذارد. پیامدهای این راهبردها عبارتند از بهبود عملکرد در قالب بهبود رفاه روانشناختی کارکنان و بهره وری سازمان؛ و همچنین بهبود رضایت ذی نفعان به شکل رضایت مردم و مشروعیت سازمان. زمینه کاربست موثر این راهبردها، محیط درون سازمانی شامل جو و محیط فیزیکی سازمان و محیط برون سازمانی شامل محیط سیاسی، شرایط اقتصادی و فرهنگ ملی می باشد. در این میان نباید از تاثیر مداخله گرهایی همچون همنوایی سازمانی و مولفه های جمعیت شناختی سازمان بر اثربخشی این راهبردها چشم پوشی کرد.

کلیدواژه ها:

اعتماد سازمانی ، سازمان های دولتی ، نظریه داده بنیاد