تبیین دگردیسی معماری ایرانی در عصر حاضر با رویکرد معاصرسازی ارزش های ایرانی و اسلامی

کم توجهی به ابعاد و شاخص های معماری اسلامی در شهرهای اسلامی ایران معاصر با توجیه پردازش به نیازهایروز، علاوه بر اینکه موجب شکلگیری ساختارهای شهری نامتجانس شده، به رفع نیازهای موجود نیز کمکی نکردهو با ملاحظه ی چهره ی معماری معاصر ایران در دو دهه ی اخیر در گذر از تحولات مدرنیستی و رویارویی باچالش جهانی شدن، با سودای احیا گذشته و عطش پیشرفت و پیوستن به سطح جهانی، به نظر می رسد بهدرستی معاصر نشده است. این پژوهش در پی بررسی مشخصات معماری اسلامی ایرانی معاصر در رویارویی باپدیده ی جهانی شدن و کشف عوامل موثر در وضعیت نابسامان معماری اسلامی، رابطه ی این معماری با پدیدهجهانی شدن در قالب روش کیفی مورد بررسی قرار داده است. این تحقیق به لحاظ ماهیت پژوهش، از گونهتحقیقات کیفی و تحلیلی توصیفی و به لحاظ قصد از پژوهش، تفسیری با استفاده از ابزار کتابخانه ای است.سئوال این است که چرا معماری ایران با وجود تجربه ی جهانی بودن در ادوار اسلامی پیشین، اکنون در پدیده یجهانی شدن به صورت فعالی مشارکت ندارد؟ و چگونه این معماری می تواند در سطح محلی و جهانی، جایگاهمنفعل خود را ارتقاء دهد؟ یافته های پژوهش، حاکی از این است که معماری اسلامی در ادوار سه گانه ی جهانیشدن به تدریج از حالت فعالانه به حالت منفعلانه بدل گشته است. معماری اسلامی همانند همتای خود معماریمسیحی، در طی یازده قرن به تدریج با تکیه بر تعاملات سازنده ی بین فن و هنر جهانی شده و اتخاذ رویکردکلی گرایانه و ابر سامانه ای به سه فاکتور ادوار، ابعاد و شاخص های جهانی و محلی می تواند راهگشا برایمعاصرسازی معماری ایرانی- اسلامی همگام با صفت بارز عصر حاضر باشد. بنابراین، معماری های اسلامی معاصربا وجود تجربه ی جهانی شدن کهن، با رویکردهای گوناگون در حال جستجوی پاسخ های مطلوب و محلی به اینچالش شگرف جهانی هستند.

کلیدواژه ها:

معماری معاصر ایران ، نظریات جهانی شدن ، پیامدهای جهانی شدن ، فراتحلیل