تاثیر پرتوتابی بذر بر جوانه زنی، رشد و خصوصیات کمی و کیفی گیاه زینتی همیشه بهار (Calendula officinalis)

تیمارهای فیزیکی مانند لیزر و اشعه های گاما و بتا می توانند به­عنوان عوامل موثر در افزایش رشد و جوانه زنی گیاهان عمل کنند. به­همین منظور، اثر تیمارهای مختلف شامل لیزر، اشعه گاما و اشعه بتا بر جوانه زنی، سرعت رشد، طول گیاهچه، وزن خشک بوته، سطح برگ ها، تعداد برگ و محتوای کلروفیل گل همیشه­بهار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تیمارهایی که از لیزر، اشعه گاما و اشعه بتا استفاده کرده اند، افزایش های قابل توجهی را در جوانه زنی، سرعت رشد، طول گیاهچه، وزن خشک بوته، سطح برگ ها، تعداد برگ و محتوای کلروفیل ایجاد کردند. تعداد روز تا جوانه­زنی تحت تاثیر تیمارهای پرایمینگ تقریبا تا ۴ روز نسبت به شاهد (۱۰ روز) کاهش یافت که متعلق به سه تیمار هیدروپرایمینگ (۷/۶)، اشعه گاما به­مدت ۵ دقیقه (۵/۶) و اشعه بتا به­مدت ۱۵ دقیقه (۶/۶) بود. با این وجود بیشترین درصد جوانه­زنی متعلق به تیمار بذور با اشعه­های گاما به­مدت ۱۵ دقیقه و بتا به­مدت ۱۰ دقیقه بود. علی­رغم نتایج فوق، تیمار لیزر به­مدت ۱۵ دقیقه بیشترین طول گیاهچه را تولید نمود که از این نظر با تیمار اشعه گاما به­مدت ۱۵ دقیقه اختلاف معنی­داری نداشت. در شرایط گلخانه­ای، تیمار اشعه بتا به­مدت ۱۵ دقیقه بیشترین طول ساقه را ایجاد نمود که با لیزر به­مدت ۱۵ دقیقه اختلاف معنی­داری نداشت. این دو تیمار بیشترین وزن خشک بوته و شاخص سطح برگ را نیز به خود اختصاص دادند. به­طورکلی، تیمار با لیزر و اشعه گاما به­مدت ۱۵ دقیقه و همچنین تیمار با اشعه بتا به­مدت ۱۵ دقیقه بیشترین بهبود را در صفات مذکور داشت.

کلیدواژه ها:

Irradiation ، Germination rate ، Chlorophyll ، Seed priming ، پرتوتابی ، سرعت جوانه زنی ، کلروفیل ، پرایمینگ بذر