مستند شناسی نظریه ی بطلان کودک همسری مطابق با فتوای آیت الله مکارم شیرازی

مساله ی تزویج ولایی از فروعات فقهی پر دغدغه ای است که بازخوانی دیدگاه های فقهی را ضرورت می بخشد. آیت الله مکارم شیرازی در کتاب انوار الفقاهه که نظر متقدم ایشان می باشد ، همسو با نظر مشهور فقها و حقوق دانان ، قائل به عدم نفوذ تزویج ولایی مستلزم مفسده یا عدم مصلحت هستند؛ اما در استفتای متاخر از ایشان ، نظریه ی بطلان نکاح زیر سن ۱۳ سال مطرح شده که این مقاله به بررسی این دیدگاه اختصاص یافته است. گردآوری داده های اصیل از منابع فقهی و حقوقی با روش توصیفی تحلیلی به این یافته ها منتج شده که محوری ترین گزاره ی نظریه ی مذکور، بطلان مطلق تزویج ولایی به شمار می آید؛ که به نظر نگارنده برخی از ملاک های احتمالی آن همچون: «مبنا قرار دادن قاعده ی وجود مجیز صالح حین العقد»،« مصلحت صغار، موضوع حکم جواز تزویج زیر سن ۱۳ سال»، و «حکم حکومتی دانستن استفتای مذکور » مبانی معتبری به شمار نمی آیند و با دقت نظر در استفتاء و تحلیل آن، می توان دو مبنای «تاثیر مقتضیات زمانی و مکانی» و «قاعده ی مقتضی و مانع» را استخراج کرد که نظریه ی بطلان کودک همسری با این دو مبنا سازگار بوده و عناصر آن قابل تطبیق بر استفتای معظم له مبنی بر «بطلان کودک همسری» می باشد.

کلیدواژه ها:

آیت الله مکارم شیرازی ، ازدواج در سن زیر ۱۳ سال ، کودک همسری ، مصلحت ، نظریه ی بطلان تزویج ولایی