سیاست خارجی و چهارچوب بندی رسانه ای: مورد مطالعه «توافق همکاری های راهبردی ۲۵ ساله جمهوری اسلامی ایران و چین» در روزنامه های کیهان و شرق (۱۳۹۴-۱۴۰۲)

از زمان طرح موضوع «توافق همکاری های جامع و راهبردی ۲۵ ساله بین ایران و چین»، این رویداد مورد توجه گسترده رسانه های داخلی قرار گرفت. هر یک از آن ها با انتخاب و برجسته سازی ابعادی از این رویداد، تلاش کردند چارچوب بندی خود را از آن ارائه کنند. مقاله حاضر با گزینش دو رسانه داخلی روزنامه های کیهان و شرق کوشیده است، با شناسایی و مقایسه دستگاه چارچوب بندی آن ها، نحوه عملکرد این رسانه ها را در شکل دادن به درک مخاطبان شان از «توافق همکاری های راهبردی ۲۵ ساله بین ایران و چین» تحلیل کند. این مقاله از رویکرد کیفی و مدل تحلیل چارچوب رسانه ای رابرت انتمن (۱۹۹۳) بهره گرفته است. جامعه نمونه، شامل ۵۸ متن خبری در روزنامه های کیهان و شرق در فریم زمانی ۱۴۰۲-۱۹۹۴ است. یافته های حاصل از ۳۹ متن خبری کیهان نشان می دهد، در چارچوب بندی این رسانه، چارچوب اصلی «خواست -فرصت مشترک» به همراه پنج چارچوب فرعی «پنجره فرصت، رقابت، مثلث استراتژیک، اتحاد ضد هژمونیک و چرخش به شرق» حضور دارند. همچنین در ۱۹ داستان خبری شرق، چارچوب اصلی «نیاز/اضطرار یک طرف – فرصت دیگری» به همراه هفت چارچوب فرعی «شفافیت، تصویب بیست دقیقه ای، رابطه نامتوازن، زیان، اضطرار/نیاز، بندزنی چینی و چرخش نامتوازن» ارائه شده است.تفاوت های جدی در چارچوب های به کارگرفته شده در دو رسانه از آنجا اهمیت پیدا می کند که رسانه ها در صحنه سیاست داخلی ایران، به علت عدم نهادمندی احزاب سیاسی، جناح های سیاسی حاکم را نمایندگی می کنند. از این نظر، چارچوب بندی هماهنگ با سیاست های خارجی رسمی نقش پروپاگاندایی آن ها را برجسته می سازد. از سویی دیگر، چارچوب بندی متعارض با سیاست خارجی رسمی در رسانه های منتقد نشان از کشمکش در میان نخبگان سیاسی دارد که سعی دارند روایت خود را از مسایل سیاست خارجی برسازند.

کلیدواژه ها:

سیاست خارجی ، تحلیل چارچوب رسانه ای ، توافقنامه راهبردی ۲۵ ساله ایران و چین ، کیهان ، شرق