مکان یابی کتابخانه های عمومی شهر ساوه با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی

هدف: هدف پژوهش بررسی وضعیت استقرار کتابخانه های عمومی شهر ساوه براساس معیارها و زیرمعیارهای مکان یابی و پیشنهاد مناطق بهینه احداث کتابخانه عمومی جدید با کمک سامانه اطلاعات جغرافیایی است. روش شناسی:از روش فراتحلیل تحقیقات گذشته برای ارزش گذاری و وزن دهی معیارها و زیرمعیارهای مکان یابی کتابخانه ها استفاده شده که از۴۰ پژوهش انجام شده در خصوص مکان یابی ۴ معیار اصلی سازگاری، آسایش، مطلوبیت و کارایی دارای بیشترین تکرار و اولویت بودند. همچنین با استفاده ازمدل وزن دهی سلسله مراتبی(AHP) و نرم افزار Expert Choice امتیاز های داده شده به هریک از معیارها و زیرمعیارها استخراج گردید. پس از جمع آوری داده های مکانی شهر ساوه و ایجاد پایگاه اطلاعاتی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی براساس معیارهاو زیرمعیارهای تعیین شده، نقشه های جداگانه تهیه و مورد ارزیابی قرار گرفت و با جمع بندی لایه ها و وزن آنها، وضعیت انطباق هر یک از کتابخانه ها مشخص شدو نقشه نهایی موقعیت-های مناسب برای احداث کتابخانه های جدید پیشنهاد گردید.یافته ها: از مقایسه زوجی معیارها، معیار آسایش بیشترین اهمیت و وزن را در بین معیارهای اصلی با وزن ۳۵۸/۰ به خود اختصاص داده است و به ترتیب معیار سازگاری(وزن ۲۷۰/)۰، معیار کارایی (وزن ۲۴۷/۰) و معیار مطلوبیت با وزن ۱۲۵/۰در اولویت های بعدی قرار گرفتند. دسترسی به مراکز جمعیتی در بین زیرمعیارهای آسایش با وزن ۵۴۶/۰ بیشترین اهمیت را به خود اختصاص داده است. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها توزیع کتابخانه های عمومی در شهر ساوه نامتوازن و هنگام احداث توجهی به معیارهای مکان یابی نشده و از نظر سرانه فضای فیزیکی متناسب با جمعیت شهر نمی باشد. همچنین کتابخانه شهید هاشمی نژاد از نظر معیار آسایش در محدوده ناسازگار قرار دارد و سه کتابخانه دیگر سلمان ساوجی، ولی عصر(عج) و علامه عسگری در پهنه نسبتا سازگار و کاملا سازگار جای می گیرند.

کلیدواژه ها:

Locating ، public libraries ، Geographic Information Systems (GIS) ، Saveh