مقایسه روش های مختلف تصمیم گیری چند معیاره در اولویت بندی سیل خیزی زیرحوضه های آبخیز کشف رود

مریم زارع; محمود آذری; محسن رضائی عارفی

مقایسه روش های مختلف تصمیم گیری چند معیاره در اولویت بندی سیل خیزی زیرحوضه های آبخیز کشف رود

محل انتشار: فصلنامه جغرافیا و مخاطرات محیطی، دوره: 13، شماره: 4

سال انتشار: 1403

نوع سند: مقاله ژورنالی

زبان: فارسی

مشاهده: 256

فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

دریافت فایل کامل مقاله

صدور گواهی نمایه سازی
من نویسنده این مقاله هستم

این مقاله در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:

مدیریت بحران > سیلاب

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

https://civilica.com/doc/2161613

شناسه ملی سند علمی:

JR_GEH-13-4_007

تاریخ نمایه سازی: 7 بهمن 1403

چکیده مقاله:

سیل یکی از رایجترین خطرات طبیعی است که هم زندگی و هم داراییهای مردم را تحت تاثیر قرار میدهد. تغییرات آب و هوایی اخیر باعث افزایش فراوانی و شدت سیل شده است. در چنین شرایطی شناسایی مناطق بالقوه خطر سیل برای کاهش خسارات ناشی از سیل بسیار مهم است. ازاین رو، این مطالعه با استفاده از شاخصهای مورفومتری و روشهای تصمیم گیری چند معیاره به دنبال شناسایی مناطق آسیب پذیر سیلاب در زیرحوضههای حوضه آبخیز کشف رود است. بدین منظور ۱۶ شاخص مورفومتری از DEM منطقه استخراج شد و سیل خیزی زیرحوضههای مختلف با استفاده از ۵ روش تصمیمگیری چندمعیاره شامل AHP، ANP، VIKOR، TOPSIS و ELECTRE تعیین گردید و در پنج طبقه سیلخیزی خیلیزیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلیکم طبقهبندی شد. نتایج روشهای مختلف تصمیمگیری چندمعیاره با استفاده از همبستگی اسپیرمن و بررسی درصد تغییرات مورد ارزیابی قرار گرفت. درنهایت مشخص گردید روش ANP در تهیه نقشه سیلخیزی حوضه دارای دقت بیشتری است و اختلاف معنی داری بین روش ANP،AHP و VIKOR با نقشه سیلخیزی حوضه بر اساس دادههای مشاهداتی وجود ندارد. در بررسی درصد تغییرات نیز مشخص شد کمترین درصد تغییرات مربوط به روش ANP است. بر اساس نتایج این روش ۳/۲۴ درصد حوضه در طبقه سیلخیزی خیلی زیاد و ۷/۲۵ درصد در طبقه زیاد قرار دارند و درمجموع بیش از ۵۰ درصد حوضه در طبقه سیلخیزی زیاد و خیلی زیاد قرار میگیرند.

کلیدواژه ها:

ارزیابی خطر سیل ، تحلیل ریخت سنجی ، تحلیل چندمعیاره ، حوضه آبخیز کشف رود ، خراسان رضوی ، مدیریت و اولویت بندی حوضه آبخیز

نویسندگان

مریم زارع

دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آبخیز، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

محمود آذری

دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

محسن رضائی عارفی

گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :

Aher, P. D., Adinarayana, J., & Gorantiwar, S. D. (۲۰۱۴). ...
Ahmed, N., Hoque, M. A. A., Howlader, N., & Pradhan, ...
Akay, H., & Baduna Koçyiğit, M. (۲۰۲۰). Flash flood potential ...
Alam, A., Ahmed, B., & Sammonds, P. (۲۰۲۱). Flash flood ...
Al-Saady, Y. I., Al-Suhail, Q. A., Al-Tawash, B. S., & ...
Aouragh, M. H., & Essahlaoui, A. (۲۰۱۸). A TOPSIS approach-based ...
Arab Ameri, A., Pour Ghasemi, H. R., Rezaei, K., & ...
Bhat, M. S., Alam, A., Ahmad, S., Farooq, H., & ...
Bisht, S., Chaudhry, S., Sharma, S., & Soni, S. (۲۰۱۸). ...
Chandrashekar, H., Lokesh, K. V., Sameena, M., & Ranganna, G. ...
Chaulagain, D., Rimal, P. R., Ngando, S. N., Nsafon, B. ...
Chorley, R. J., Malm, D. E. G., & Pogorzelski, H. ...
Christopher, O., Idowu, A., & Olugbenga, A. (۲۰۱۰). Hydrological analysis ...
De Brito, M. M., Evers, M., & Almoradie, A. D. ...
Dehghan, P., Hosseinpour Moghadam, M., Lashkaripour, G., & Ghafouri, M. ...
Dou, J., Yamagishi, H., Pourghasemi, H. R., Yunus, A. P., ...
Ganjirad, M., & Delavar, M. R. (۲۰۲۳). Flood risk mapping ...
Ghorbanzade, M., Azarakhshi, M., Mosaedi, A., & Rostami Khalaj, M. ...
Hamdan, A. M. (۲۰۲۰). Hydro-morphometric analysis using geospatial technology: A ...
Hejazi, A., Andariani, S., Almaspour, F., & Mokhtari Asl, A. ...
Horton, R. E. (۱۹۴۵). Erosional development of streams and their ...
Hosseinzadeh, M. M., Salehi Milani, A. R., & Rezaian Zarandini, ...
Khosravi, K., Shahabi, H., Pham, B. T., Adamowski, J., Shirzadi, ...
Mardani, A., Zavadskas, E. K., Govindan, K., Amat Senin, A., ...
Mir Ghafouri, H., Asadian Ardakani, F., & Azizi, F. (۲۰۱۳). ...
Moghimi, A., Mousavi Harami, S. R., Moatamed, A. & Ahmadi, ...
Msabi, M. M., & Makonyo, M. (۲۰۲۱). Flood susceptibility mapping ...
Opricovic, S., & Tzeng, G. H. (۲۰۰۷). Extended VIKOR method ...
Parvaresh, E., Mahdavi, R., Malekian, A., Esmaeilipoor, Y., & Holisaz, ...
Rahaman, S. A., Ajeez, S. A., Aruchamy, S., & Jegankumar, ...
Rahimpour, T., Rezaei Moghaddam, M. H., Hejazi, S., & Valizadeh ...
Razavizadeh, S., & Shahedi, K. (۲۰۱۵). Combination of AHP and ...
Saaty, T. L., & Vargas, L. G. (۲۰۰۶). Decision making with ...
Schumm, S. A. (۱۹۵۶). Evolution of drainage systems and slopes ...
Sharifi kia, M., Shayan, S., Yamani, M., & Arab Ameri, ...
Sharifi, F. (۲۰۰۲). Study of flood prevention, containment and control ...
Smith, K. (۱۹۵۰). Standards for Grading Textures of Erosional Topography. ...
Tehrany, M. S., Pradhan, B., & Jebur, M. N. (۲۰۱۳). ...
Teimouri, M., & Alvandi, E. (۲۰۲۲). Comparison of Models TOPSIS, ...
Zare, H., & Zamzam, F. (۲۰۲۲). Multi-criteria decision making, methods ...
Zzaman, R. U., Nowreen, S., Billah, M., & Islam, A. ...

نمایش کامل مراجع