بررسی الگوی تاب آوری رقابتی مناطق آزاد تجاری جنوب کشور

تاب آوری رقابتی مناطق آزاد تجاری در جنوب کشور، به عنوان یکی از عوامل کلیدی در توسعه اقتصادی و اجتماعی، به معنای توانایی این مناطق در مواجهه با چالش ها و تغییرات محیطی است. این تاب آوری به مناطق آزاد امکان می دهد تا نه تنها از نوسانات اقتصادی و سیاسی عبور کنند، بلکه به فرصتی برای رشد و توسعه تبدیل شوند. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت، تحقیق های پیمایشی و از نظر پارادایمی، تحقیق های ترکیبی_اکتشافی، نمونه گیری در بخش کیفی پژوهش به صورت هدفمند و در بخش کمی به صورت تصادفی ساده انجام شد. در مرحله کیفی با ۱۵ نفر، متخصصین و خبرگان جامعه آماری تحقیق شامل ۳ گروه است: گروه اول: سیاست گذاران و برنامه ریزان در مناطق آزاد تجاری، گروه دوم: مدیران ارشد در مناطق آزاد تجاری و گروه سوم: اعضای هیئت علمی مطلع در زمینه پژوهش مشغول به کار بوده اند مصاحبه تا دستیابی به اشباع نظری ادامه داشت و نمونه های بخش کمی بر اساس فرمول کوکران انتخاب شدند. در بخش کیفی تحلیل مصاحبه ها با استفاده از روش تحلیل داده بنیاد انجام شد. در بخش کمی از روش معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار Smart-PLS صحت مدل تحقیق، مورد تایید قرار گرفت و معلوم گردید که انتخاب مفاهیم، ابعاد و شاخص ها از دقت بالایی برخوردار بوده و می تواند چارچوب مناسبی را برای تاب آوری رقابتی مناطق آزاد تجاری جنوب کشور را فراهم نماید. بر این اساس تعداد ۲۳ مقوله شناسایی شد و تعداد ۹۰ مفهوم بر اساس کدگذاری و ارتباط آنها با ابعاد اصلی شناسایی و طبقه بندی گردید. در نهایت برازش مدل انجام شده و نتایج بخش کمی یافته های بخش کیفی را تایید می کند. با استفاده از آزمون فریدمن؛ بر اساس یافته ها، مفهوم شایسته سالاری که به مقوله نوآوری و چابکی مربوط می شود، بالاترین اولویت را دریافت کرده است. این امر نشان دهنده ی اهمیت استراتژی های مبتنی بر نوآوری و چابکی در تقویت تاب آوری رقابتی در این مناطق است. پاسخگویان به وضوح بر این باورند که توانایی در نوآوری و تطبیق سریع با تغییرات می تواند در دستیابی به موفقیت های اقتصادی و رقابتی موثر باشد. در مقابل، مفهوم مدیریت بسته های سرمایه داری که به مقوله توسعه اقتصادی شرایط مداخله گر مرتبط است، کمترین اولویت را از آن خود کرده است. این نشان می دهد که پاسخگویان ممکن است به تاثیرات منفی یا ناکارآمدی های موجود در روش های مدیریت سرمایه گذاری و سیاست های اقتصادی توجه بیشتری داشته باشند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری رقابتی ، مزیت رقابتی ، مناطق آزاد تجاری.