تاملی بر استعاره های تاویلی درمثنوی مولوی بر پایه معناشناسی شناختی

این مقاله با هدف چگونگی بیان مولانا در مواجهه با آیات قرآنی وروایات و کیفیت استفاده از شگرد های بلاغی در تبیین مفاهیم ذهنی و اصطلاحات عرفانی به رشته تحریر درآمده است. نگارندگان ابتدا با خوانش مثنوی مولوی با بررسی ده­ها بیت از دفاتر ششگانه به طورتصادفی، به تحلیل استعاره های تاویلی بر پایه نظریه معناشناسی شناختی پرداخته­اند؛ بعد از بیان نظریه معناشناسی شناختی و استعاره مفهومی که استعاره را ابزاری شناختی برای پی بردن به تفکر و جهان بینی نویسنده می داند، طبق این نظریه، ازبین شکل های استعاره مفهومی، استعاری هستی شناختی بررسی شد و شواهد استعاره های تاویلی در سه شاخه استعاره با تاویل آیات قرآنی و احادیث، استعاره با تاویل تمثیل­ها و اصطلاحات عرفانی و در نهایت استعاره با تاویل حکایات مثنوی، تحلیل گردیده است. در این بررسی، بیشترین بسآمد در تاویل اصطلاحات و تمثیل­های عرفانی بود و این نشانگر آن است که مولانا برای عینیت بخشیدن به مفاهیم ذهنی و تجربه­های عرفانی­اش که با تمثیل و اصطلاحات عرفانی بیان نموده است؛ بعد ازتاویل، آنها را با نام نگاشت های عینی و حسی برای اقناع مخاطب و بیان عواطف عرفانی خود توصیف نموده است. دراین فرآیند، در مواردی نیز در تاویلات خود گاهی یک امر ذهنی را با امر ذهنی دیگر و یا پدیده­ای عینی را با امر عینی دیگر توصیف کرده است.

کلیدواژه ها:

Interpretive Metaphors ، Cognitive Semantics ، Conceptual Metaphor ، Ontological Metaphor ، Rumi's Masnavi ، استعاره های تاویلی ، معناشناسی شناختی ، استعاره مفهومی ، استعاره هستی شناختی ، مثنوی مولوی.