بررسی مقایسه ای تحلیل داده ها در شش سیگما، با کمک ابزارهای آماری و فنون تصمیم گیری چند شاخصه

امروزه شش سیگما به عنوان یک رویکرد کارا و اثربخش حل مساله شناخته شده است، رایجترین متدلوژی در شش سیگما ،متدلوژیDMAIC است که شامل پنج مرحله تعریف مساله، اندازه گیری و سنجش،تحلیل، بهبود و کنترل می باشد. یکی از مهمترین ارکان متدلوژی شش سیگما استفاده از تکنیکها و روشهای آماری متعدد به منظور تحلیل داده ها وشناسایی علل ریشه ای معایب می باشد.به عبارت دیگر یکی از نقاط قوت این روش در مقابل سایر رویکردهای بهبود،استفاده از روشهای آماری می باشد. به گونه ای که در فاز تحلیل با استفاده از ابزارهای آماری می توان میزان تاثیر علل بالقوه را بر عوامل بحرانی کیفیت سنجش کرد. براساس بررسی پژوهشهای انجام شده تاکنون دسته بندیهای متعددی از فنون آماری و جایگاه کاربردی آزمونهای آماری در فاز تحلیل شش سیگما ارائه شده است، که به طور عمده به دو دسته پارامتریک و ناپارامتریک تقسیم می شوند. هدف این پژوهش در مرحله اول شناسایی دقیق نارساییها و کمبودهای ناشی از به کارگیری آزمونهای آماری در فاز تحلیل شش سیگما و در مرحله دوم ارائه راهکار برای برطرف کردن موانع با استفاده از فنون تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) در فضای تحقیق عملیات می باشد. با توجه به نتایج این پژوهش سه دسته از موانع و مشکلات اصلی حاصل از به کارگیری آزمونهای آماری عبارتند از: شرایط استفاده از فنون آمار پارامتریک مهیا نباشد، حجم داده ها بسیار کم باشد و یا هیچ آزمون فرض مناسبی برای تصدیق علل ریشه ای وجود نداشته باشد. در این پژوهش با هدف برطرف کردن نقایص موجود، به مطالعه منابع علمی معتبر در زمینه فنون تصمیم گیری چند شاخصه و بررسی انواع دسته بندی آن فنون پرداخته شد. در نهایت مدل و الگوریتم جدیدی برای به کارگیری فنون MADM در فاز تحلیل شش سیگما ارائه شد: در الگوریتم ارائه شده به ویژگیهای تصمیم گیرنده،مشخصات تکنیکهای MADM ، ویژگیهای مساله و معیارهای مربوط به جواب به دست آمده نیز توجه کافی شده است. در ادامه مقاله نتایج حاصل از به کارگیری بخشی از الگوریتم و مدل پیشنهادی در یک شرکت صنعتی ارائه گردیده است که تاییدی است بر پوشش خلاهای موجود و راهکارهای جدید ارائه شده (در این مقاله در فاز تحلیل متدلوژی شش سیگما). در نهایت و در بخش مطالعه موردی از دو تکنیک رایج آنتروپی شانون و TOPSIS برای سنجش میزان تاثیر علل بالقوه بر عوامل بحرانی کیفیت استفاده شد که نتایج آن با روشهای آماری مقایسه شده است، نتایج نشان می دهد که استفاده از روش MADM علاوه بر تعیین وزن هر علل بالقوه ، رتبه بندی کاملی نیز از علل بالقوه به نسبت میزان تاثیر آنها بر CTQها ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

شش سیگما ، تصمیم گیری چند شاخصه ، آمار پارامتریک ، آمار ناپارامتریک