سیستان و بلوچستان تشنه؛ راهکارهای نوین برای مقابله با کم آبی با تاکید بر حقابه هیرمند

امروزه افزایش نیاز به آب در کشورهای جهان، احتمال بروز تنش های مرزی بر سر این مساله را افزایش داده است. از آنجا که بسیاری از رودخانه ها در میان چندین کشور جریان دارند و از سویی هم به عنوان یکی از مهم ترین منشاهای سطحی تامین آب به شمار می روند، شرایط بروز اختلافات وسیع میان کشورهای مختلف فراهم شده است. رودخانه هیرمند که بیش از ۹۵ درصد از طول آن در کشور افغانستان و ۵ درصد از آن در خاک ایران جاری است، از جمله رودخانه هایی است که اختلافات بسیاری بر سر آن میان این دو کشور در جریان است. از یک سو وابستگی مردم سیستان و بلوچستان به آب این رودخانه و از سوی دیگر رویکرد افغانستان به عنوان کشوری که موقعیت برتر را دارد، باعث شده است که بحران های متعددی در تامین حق ایران از رودخانه هیرمند به وجود بیاید. به نظر می رسد که نتیجه این شرایط چیزی به جز معضلات سیاسی و اجتماعی عمده در میان دو کشور ایران و افغانستان نیست. در حقیقت رودخانه هیرمند به عنوان شاخصه تامین امنیت و شکوفایی در منطقه، می تواند نقش مهمی در همگرایی ساختار سیستمی دولت-ملت ها برعهده داشته باشد. با این حال بهره برداری یک جانبه افغانستان از هیرمند در پی رشد جمعیت و نیاز به توسعه و بسترسازی برای تامین منافع سیاسی-اقتصادی توانسته برای ایران چالش هایی را به وجود آورد.در این مقاله به بررسی این معضلات و بحران ها پرداخته ایم و در نهایت پیشنهاداتی را به منظور کاهش این بحران ها مطرح کرده ایم.

کلیدواژه ها:

رودخانه هیرمند ، هیدروپلیتیک ، سیستان و بلوچستان ، مرزهای شرقی ، افغانستان