طراحی بافت ارزشمند تاریخی با رویکرد شهر خلاق نمونه موردی: بافت تاریخی شهر بجنورد

اصلاح و مرمت بافت های تاریخی و فرسوده شهری همواره نیازمند راهبردها و سیاست های مختلف جهت رسیدن به اهداف تعیین شده آن می باشد که از جمله مهمترین آنها راهبرد بازآفرینی جهت تغییر و اصلاح چنین بافت هایی بوده است. نگرش بازآفرینی از طریق ایجاد محرک های توسعه و تحولات فرهنگی به مداخله در بافت پرداخته و آن را به سمت حیات و سرزندگی اجتماعی سوق می دهد. از سوی دیگر در سال های اخیر ایده شهر خلاق در بسیاری کشورهای جهان در راستای بهره گیری از استعدادهای مختلف علمی، فرهنگی، هنری و صنعتی مورد توجه قرار گرفته است. این تفکر با در نظر گرفتن طبقات و صنایع خلاق، محیطی مساعد را برای شهروندان جهت تعاملات اجتماعی مهیا کرده و در پس آن فرآیندهای یادگیری و یاددهی را تسهیل می نماید. با توجه به پتانسیل شهر خلاق در ایجاد محرک های توسعه و اجتماعات خلاق، فرضیه اصلی تحقیق یعنی کاربست راهبرد بازآفرینی با رویکرد شهر خلاق برای طراحی بافت های فرسوده و تاریخی بجنورد شکل گرفت. فرایند با هدف ارتقاء کیفیت محیطی این بافت ها از طریق به کارگیری شاخص های شهر خلاق آغاز گردید. ابتدا با مطالعات کتابخانه ای، ادبیات تحقیق و مبانی نظری مورد نظر مرور و گردآوری گردید و پس از تعیین شاخص های مورد نظر جهت مداخله، مواد لازم جهت چگونگی دخل و تصرف در محدوده هدف بدست آمد. در گام بعد با مطالعات میدانی از بافت های تعیین شده نمونه مطالعاتی، فرآیند شناخت و سنجش وضع موجود انجام گرفت و در نهایت با ارائه سه گزینه جهت مداخله در بافت های فرسوده و تاریخی بجنورد و انتخاب گزینه بهینه، طراحی بافت مورد نظر صورت پذیرفت. نتایج بدست آمده از سیاست های طراحی مبتنی بر اصول شهر خلاق و اعمال آن در قالب طرح های سه بعدی نشان می دهد لحاظ کردن رویکرد شهر خلاق در بازآفرینی بافت ها و فضاهای تاریخی، می تواند محرک های توسعه مناسبی را جهت حیات بخشی به این بافت های در دست دهد. این مهم در محدوده های تعیین شده بجنورد با ایجاد فضاهای جمعی شهری و محلی و مناسب سازی فضا برای حضور طبقه خلاق و بسترسازی ارتباط آنها با دیگر شهروندان جهت تبادل افکار و آرا، و همچنین مسقر نمودن کاربری های فرهنگی در مجاورت فضاهای تاریخی بدست می آید.

کلیدواژه ها:

فرسودگی ، بافت فرسوده شهری ، بافت تاریخی ، شهر خلاق