حیات نباتی در حوزه حقوق خصوصی

زندگی نباتی حالتی است که در آن بیمار هوشیاری خود را به طور کامل از دست داده است و به نظر می رسد هیچ ارتباطی با محیط اطراف ندارد. در این وضعیت، مغز بیمار از انجام وظایف شناختی و آگاهانه ناتوان است، هرچند که عملکردهای خودکار بدن همچنان ادامه دارند. به عبارت دیگر، بیمار می تواند بدون نیاز به دستگاه های پشتیبانی تنفس کند و قلب او به کار خود ادامه دهد، اما هیچ نشانه ای از هوشیاری یا آگاهی نشان نمی دهد. زندگی نباتی معمولا پس از آسیب های شدید مغزی رخ می دهد و ممکن است به صورت موقت یا دائمی باشد.این وضعیت اغلب در اثر آسیب های شدید به مناطق خاصی از مغز که مسئول هوشیاری و شناخت هستند، ایجاد می شود. در بسیاری از موارد، زندگی نباتی نتیجه بیماری های مغز و اعصاب است که باعث آسیب به بخش هایی از مغز می شوند که مسئول پردازش اطلاعات و آگاهی هستند. این آسیب ها می توانند ناشی از ضربه های شدید به سر، خونریزی های مغزی، عفونت ها یا بیماری های مزمن مغزی باشند.یکی از نشانه های بارز دیگر حالت نباتی، عدم توانایی در انجام حرکات هدفمند است. درحالی که برخی بیماران ممکن است حرکات غیرارادی مانند تکان دادن دست ها یا پاها داشته باشند، این حرکات ناشی از انعکاس های مغزی و نه از روی اراده آگاهانه بیمار است. همچنین بیمار نمی تواند به دستورات ساده واکنش نشان دهد یا با صدای کسی پاسخ دهد.به لحاظ فقدان قوانین موضوعه در این عرصه در اکثر نظام های حقوقی، ابعاد حقوقی این وضعیت به نحو شایسته ای تبیین نشده است. تشخیص مرده یا زنده بودن این بیماران از جمله موضوعات مهمی است که تبیین وضعیت حقوقی آن ها را امکان پذیر می سازد. در این پژوهش با توجه به مفهوم شرعی و فقهی مرگ و با توجه به حرمت حق حیات و با وحدت ملاک از مقررات ناظر بر حجر، دیدگاه زنده بودن این بیماران مورد پذیرش قرار گرفته و با توجه به این دیدگاه و با رویکرد تطبیقی آثار حقوقی حیات نباتی مورد تحلیل قرار گرفته است. انتخاب قیم و واگذاری امور مالی به آن ها، امکان درخواست طلاق توسط همسر بیمار نباتی، انفساخ قراردادهای قائم به شخص از جمله مهم ترین آثار حقوقی است در عرصه حقوق خصوصی مورد توجه قرار گرفته است

کلیدواژه ها:

حیات نباتی ، حجر ، امور حسبی ، حمایت قانونی ، عاجز