تغییر الگوی شهرنشینی از ساختار شهری تک مرکزی-سلسله مراتبی به ساختارهای منطقه ای شبکه ای-چندمرکزی

در دهه های اخیر بازتاب فضایی تحولات اقتصاد پسافوردیستی، اشکال نوینی از شهرنشینی را به وجود آورده که ناکارآمدی پارادایم سلسله مراتب را آشکار کرده است. بدین ترتیب، با گذار از منطق سازمانی قلمرویی به منطق سازمانی شبکه­ای، صرفه­های مقیاس به صرفه­های بیرونی شبکه­، پیوندهای سلسله­مراتبی و یک سویه به پیوندهای هم­افزا و متقابل بسیاری از مفاهیم سنتی، نه تنها به لحاظ تحلیلی و توصیفی بلکه حتی بیشتر با رویکردی هنجاری، در ماهیت و قالب جدیدی قرار گرفتند که نیازمند چارچوب­بندی و تعریفی دوباره هستند.  هدف این مقاله تبیین گذار از مفاهیم برنامه ریزی مبتنی بر سلسله مراتب به سمت  برنامه ریزی براساس ساختارهای منطقه ای شبکه ای-چند مرکزی است. روش تحقیق براساس رویکردهای توصیفی استوار بوده و با مرور و بازبینی ادبیات انتشار یافته در این حوزه به تحلیل گزاره های مربوطه می پردازد. نتایج بررسی این تحقیق نشان داد که نظریه سلسله مراتبی راهبرد خاصی را ارائه نمی­کند اما نظریات شبکه، چارچوب منسجمی از همکاری­ها را بین شهرها و در مقیاس­های فضایی مختلف پیشنهاد می­دهد که می­تواند به موقعیت رقابتی شهرها و مناطق با توجه به افزایش روز افزون اهمیت آنها در رقابت­های بین­المللی و نقش کلیدی آنها در جذب منابع متحرک منجر شود.

کلیدواژه ها:

Key words: hierarchy ، city network ، central place ، polycentric ، واژگان کلیدی: سلسله­مراتب ، شبکه شهر ، مکان مرکزی ، چندمرکزی ، صرفه های اقتصادی